NIK krytycznie o programie „Za życiem”

Po tym, jak w październiku 2016 r. sejm odrzucił obywatelski projekt ustawy bezwzględnie zakazujący przerywania ciąży, rząd zapowiedział wprowadzenie mechanizmów wspierających rodziny, w których ma się urodzić dziecko z ciężką niepełnosprawnością. Miała to być odpowiedź na postulaty i środowisk pro-life, i opiekunów niepełnosprawnych dzieci, którzy zarzucali rządzącym, że chcąc odebrać kobietom prawo do aborcji w przypadku ciężkiego uszkodzenia płodu, jednocześnie pozostawiają bez wsparcia rodziny i opiekunów osób niepełnosprawnych. Ustawa „Za Życiem” została przyjęta już w listopadzie 2016 r., a w grudniu, na jej podstawie, bez konsultacji społecznych, rząd przyjął program „Za życiem”.
Jego najważniejszymi beneficjentami miały być kobiety w ciąży powikłanej i rodziny z noworodkami, u których w okresie prenatalnym lub podczas porodu zdiagnozowano ciężkie i nieodwracalne upośledzenie albo nieuleczalną chorobę zagrażającą ich życiu. Kontrola NIK pokazała jednak, że w badanym okresie – od stycznia 2017 r. do czerwca 2020 r. – z najistotniejszych form pomocy przeznaczonych dla tej szczególnej grupy, można było korzystać w niewielkim zakresie.
Do objęcia tego rodzaju opieką upoważnia w szczególności zaświadczenie wydane przez uprawnionego do tego lekarza, a mimo to żadna instytucja nie dysponowała pełnymi danymi dotyczącymi liczby i miejsca zamieszkania uprawnionych do pomocy. Zamiast planowanych 30., do czasu zakończenia kontroli funkcjonowało w całym kraju zaledwie 6 wyspecjalizowanych ośrodków, które mogły roztaczać skoordynowaną opiekę neonatologiczno-pediatryczną nad dziećmi z najcięższymi schorzeniami powstałymi w prenatalnym okresie rozwoju lub w czasie porodu. W czterech z 16 województw nie można było korzystać ze świadczeń opieki paliatywnej i hospicyjnej.
Autorzy Programu zakładali, że kluczowym ogniwem wsparcia dla tej grupy beneficjentów będą profesjonalnie przygotowani asystenci rodziny – koordynatorzy pomocy. Planowane zmiany miały dotyczyć zwiększenia ich liczby, poszerzenia zakresu działania i upowszechnienia oferowanych przez nich usług. Tak się jednak nie stało ze względu na istotne zmniejszanie poziomu dofinansowania wynagrodzeń asystentów. W latach 2017-2020 ministerstwo rodziny przekazało na ten cel jednostkom samorządu terytorialnego ponad 100 mln zł mniej, niż zakładał program.
Z drugiej strony, kontrola NIK pokazała minimalne zainteresowanie pomocą asystentów. Jedną z przyczyn tej sytuacji mógł być fakt, że wsparcie świadczone przez nich rodzinom mającym zaświadczenie potwierdzające, że ciężkie i nieodwracalne upośledzenie ich dziecka albo choroba zagrażająca jego życiu powstały w trakcie fazy prenatalnej lub w momencie porodu, niczym nie różniło się od pomocy udzielanej rodzinom z niepełnosprawnym dzieckiem, które nie posiadały takiego zaświadczenia.
Mimo zapisów programu, do zakończenia kontroli NIK Kancelaria premiera nie uruchomiła bazy danych i portalu z informacjami o formach wsparcia dla osób niepełnosprawnych, ich rodzin i opiekunów, co NIK ocenia szczególnie krytycznie. Była to bowiem jedna z przyczyn niewielkiego zainteresowania niektórymi formami pomocy. Poprzestano jedynie na wydaniu cyfrowego informatora o uprawnieniach przysługujących na podstawie ustawy o wsparciu.
Z kolei ministerstwo edukacji nie utworzyło Krajowego Ośrodka Koordynacyjno-Rehabilitacyjnego, tłumacząc, że zapisy programu wykraczają w tym względzie poza ustawę oświatową, w której nie przewidziano takiej odrębnej jednostki. Zdaniem NIK, w tym przypadku organizowanie nowej placówki nie jest konieczne, bowiem nadzór i koordynację działalności powiatowych ośrodków koordynacyjno-rehabilitacyjno-opiekuńczych mógłby przejąć np. wyznaczony w resorcie wydział lub osoba.
W zakresie tzw. zaopatrzenia zdrowotnego w pełni udało się zrealizować tylko jeden cel programu „Za życiem”. Już w 2018 r. utworzono 13 banków mleka kobiecego, z których w 2020 r. skorzystało ponad 4 tysiące dzieci, podczas gdy trzy lata wcześniej zaledwie 46. W dużym stopniu zapewniono także dostępność diagnostyki i terapii prenatalnej kobietom w ciąży ze zwiększonym ryzykiem wystąpienia wad wrodzonych dziecka, choć badania te były już dostępne, zanim uruchomiono program „Za życiem”.
Zdaniem NIK, głównym powodem tego, że w badanym okresie program nie działał zgodnie z założeniami, było niewywiązywanie się z obowiązków jego koordynowania i monitorowania lub nierzetelne ich wypełnianie przez kolejnych ministrów do spraw rodziny i polityki społecznej, zdrowia, a także wojewodów.  W efekcie przesyłane premierowi sprawozdania z realizacji programu za lata 2017-2019 były niekompletne i nierzetelne; na ich podstawie nie można było ocenić tego, co udało się zrobić, a czego nie i z jakiej przyczyny. Dokumenty nie zawierały także informacji o barierach, jakie napotkano w realizacji zadań i propozycji zmian umożliwiających osiągnięcie zakładanych celów programu.
Tymczasem od 22 października 2020 r. program „Za życiem” ma do spełnienia jeszcze większą rolę. Trybunał Konstytucyjny orzekł wówczas, że aborcja z powodu ciężkiego uszkodzenia lub nieuleczalnej choroby płodu jest niezgodna z konstytucją, a według ministerstwa zdrowia to są właśnie najczęstsze przyczyny podjęcia decyzji o przerwaniu ciąży (95-98% przypadków). Czytaj dalej →

Przeglądarka 145/09.11.2021

Niepełnosprawna 31-latka z Olszewki zmarła z niedożywienia i zaniedbania

Prokuratura Rejonowa w Przasnyszu prowadzi śledztwo w sprawie narażenia na bezpośrednie niebezpieczeństwo utraty życia i nieumyślnego spowodowania śmierci niepełnosprawnej mieszkanki Olszewki (gmina Jednorożec). Do śmierci przyczynić się miała osoba sprawująca opiekę nad kobietą.
31-letnia Katarzyna D. z Olszewki zmarła 23 października 2021r..
Czytaj całość na Infoprzasnysz.com Czytaj dalej →

Kochanówka: Uroczyste wmurowanie kamienia węgielnego pod budowę Centrum Opiekuńczo-Mieszkalnego

W sobotę odbyło się uroczyste wmurowanie kamienia węgielnego pod budowę Centrum Opiekuńczo-Mieszkalnego w Kochanówce w województwie podkarpackim. Akt erekcyjny został podpisany przez wiceminister rodziny i polityki społecznej Annę Schmidt oraz wójta gminy Dębica Stanisława Rokosza.
Centrum będzie odgrywało ważną rolę w życiu osób niepełnosprawnych jak ich rodzin. Będzie łączyć niezależnie zamieszkanie z opieką i wsparciem udzielonym przez wykwalifikowaną kadrę, przez pomoc w wykonywaniu podstawowych czynności życiowych. Pozwoli również na podejmowanie przez osoby niepełnosprawne aktywności na miarę posiadanego potencjału oraz zapewni miejsce do realizacji zadań w ramach opieki wytchnieniowej – powiedziała minister Anna Schmidt.
Stworzenie warunków w formie pobytu całodobowego jest szczególnie ważne dla osób niepełnosprawnych, które nie mogą korzystać z usług w innych ośrodkach wsparcia. Czytaj dalej →

Już 12 listopada startuje badanie kontrolne w Narodowym Spisie Powszechnym Ludności i Mieszkań w 2021 roku

Od 12 do 24 listopada 2021 r. zostanie przeprowadzone badanie kontrolne. Jego celem jest ocena jakości danych pozyskanych w Narodowym Spisie Powszechnym Ludności i Mieszkań 2021. Jego wyniki umożliwiają również udoskonalanie przyszłych spisów i badań reprezentacyjnych, dlatego udział w badaniu kontrolnym jest równie ważny, jak w samym Spisie Powszechnym.
Badanie realizowane będzie wyłącznie za pomocą wywiadów telefonicznych, na losowo wybranej próbie 100 000 mieszkań, które zostały spisane w NSP 2021. Ankietowani będą wyłącznie pełnoletni respondenci, którzy jako pierwsi z danego mieszkania udzielili wywiadu w spisie zasadniczym (tzw. pierwsi respondenci).
Z osobami, które zostały wylosowane do udziału w badaniu, skontaktuje się telefonicznie ankieter statystyczny, dzwoniąc z numeru: 22 828 88 88. Ankieter pytać będzie m.in. o to, gdzie respondent mieszkał 31 marca 2021 r., o poziom wykształcenia, przynależność narodowo-etniczną, własność mieszkania.
Badanie kontrolne zajmie około 10 minut.
Tożsamość ankietera będzie można zweryfikować na stronie spis.gov.pl lub na infolinii 22 279 99 99 (koszt połączenia zgodny z cennikiem operatora). Przypominamy, że ankieterzy nie będą pytać o zarobki, numer karty, PIN, majątek etc. Lista pytań zadawanych w badaniu kontrolnym będzie dostępna na stronie: spis.gov.pl .
Pozyskane w badaniu kontrolnym dane podlegają prawnej ochronie i objęte tajemnicą statystyczną. Podobnie jak w przypadku Spisu Powszechnego, udział w badaniu kontrolnym jest obowiązkowy na mocy art. 27 Ustawy z dnia 9 sierpnia 2019 r. o narodowym spisie powszechnym ludności i mieszkań w 2021 r. Czytaj dalej →

Webinar: Czy warto być aktywnym zawodowo?

Termin i miejsce wydarzenia:
09.11.2021 (wtorek), godz. 20:00
Wydarzenie online.
Webinar będzie transmitowany na fanpage Wysokich Obcasów oraz Fundacji Avalon na Facebooku. Czytaj dalej →

Webinar CeL: Nie widzę przeszkód – technologie asystujące dla osób niewidomych

Termin i miejsce wydarzenia:
24.11.2021 (środa), godz. 10:00
Wydarzenie online.
Zarejestruj się!

  Czytaj dalej →

Konferencja: „Zabytki dla wszystkich. Dostępność obiektów zabytkowych dla osób ze szczególnymi potrzebami”

Termin i miejsce wydarzenia:
18.11.2021 (czwartek), godz. 10:00
Wydarzenie online za pośrednictwem platformy Zoom.
Aby wziąć udział w wydarzeniu konieczna jest rejestracja. Liczba miejsc jest ograniczona. Po rejestracji na dzień przed wydarzeniem i w dniu wydarzenia otrzymają Państwo link do spotkania.
Zarejestruj się na wydarzenie! Czytaj dalej →

Gdynia: Muzeum Marynarki Wojennej chce być dostępne dla wszystkich

Gdyńskie instytucje kultury starają się, aby z ich przestrzeni oraz działań mógł korzystać każdy. Dotyczy to również Muzeum Marynarki Wojennej, które pragnie być miejscem przyjaznym i dostępnym dla wszystkich. W związku z tym w czwartek, 28 października na terenie instytucji odbyło się spotkanie, na którym rozmawiano o tym, jak ulepszyć funkcjonowanie muzeum pod kątem osób ze szczególnymi potrzebami. Do dyskusji zaproszono tych, którzy na co dzień pracują na rzecz dostępności w mieście.
Spotkanie w Muzeum Marynarki Wojennej było świetną okazją do dyskusji o tym, jak powinny być przygotowywane wystawy i co jeszcze można ulepszyć na terenie instytucji pod względem zwiedzających ze szczególnymi potrzebami. Dzięki takiej wymianie spostrzeżeń, muzeum poznało potrzeby osób z niepełnosprawnościami  i dowiedziało się, co jeszcze może zrobić, aby rzeczywiście być miejscem przyjaznym dla każdego. Czytaj dalej →

Oprowadzanie z audiodeskrypcją po wystawie Hybrid-in dla osób niewidomych i niedowidzących

Termin i miejsce wydarzenia:
14.11.2021 (niedziela), godz. 12:00
Galeria BWA Wrocław Główny
Zbiórka pod wejściem głównym do Dworca Głównego PKP od strony ulicy Piłsudskiego
Wstęp wolny, obowiązują zapisy:
e-mail: a.kalinowska@bwa.wroc.pl Czytaj dalej →

Konferencja online „STOP Barierom – STOP Covid”

W jaki sposób pandemia Covid-19 wpłynęła na życie i zdrowie Polaków, a zwłaszcza osób z niepełnosprawnością i seniorów – o tym będą debatować uczestnicy konferencji podsumowującej realizację kampanii społecznej „STOP Barierom – STOP Covid”, zaplanowanej na 12 listopada w Warszawie, dostępnej na https://stopbarierom.pl/konferencja/.
Akcję zorganizowała Fundacja na rzecz umacniania więzi rodzinnych i społecznych Neuron+. To trzecia edycja znanej kampanii „STOP Barierom”, która ma przeciwdziałać wykluczeniu społecznemu i zawodowemu osób z niepełnosprawnością. W tym roku kampania została wzbogacona o treści związane z pandemią koronawirusa i została po raz pierwszy zaadresowana także do osób starszych i ich opiekunów.
Te dwie grupy – OzN i seniorzy – należą do środowisk, które najbardziej odczuły skutki Covid-19. Będą o tym dyskutować podczas konferencji w Warszawie (12 listopada) lekarze, eksperci, wolontariusze, przedstawiciele organizacji zrzeszających seniorów i osoby z niepełnosprawnością. W trakcie spotkania zostaną także przedstawione historie OzN, w jaki sposób oni poradzili sobie z problemami wywołanymi przez Covid-19. Konferencję będzie można śledzić dzięki transmisji on-line na Facebooku, YouTube oraz stronie https://stopbarierom.pl/konferencja/. Początek transmisji o godz. 10.00.
Pandemia zmieniła gospodarkę, naukę, kulturę, zmieniła także warunki życia OzN. Świat medycyny dostrzega te trendy i dlatego Światowa Organizacja Zdrowia (WHO) ogłosiła swoje wytyczne na temat niepełnosprawności w czasie pandemii. Będzie o nich mówić prof. dr hab. n. farm. Anna Bogucka-Kocka, kierownik Katedry i Zakładu Biologii z Genetyką Uniwersytetu Medycznego w Lublinie.
Jednym z najpoważniejszych problemów, jaki nam „zostawia” pandemia to pogorszenie stanu zdrowia psychicznego u tysięcy ludzi. Wyzwaniem dla systemu ochrony zdrowia jest zapewnienie im teraz pomocy psychologicznej. Ponieważ tradycyjne gabinety są oblegane, a na wizytę trzeba czekać wiele miesięcy, w sukurs terapeutom przychodzi nowoczesna technika. O zastosowaniu nowych technologii telemedycyny i sztucznej inteligencji w profilaktyce i leczeniu zaburzeń psychicznych będzie mówiła podczas konferencji dr hab. n. med. Jolanta Masiak, profesor Uniwersytetu Medycznego w Lublinie (Samodzielna Pracownia Badań Neurofizjolicznych).
Przed takimi rozwiązaniami stoi przyszłość, zwłaszcza, że w wielu przypadkach dzięki ich zastosowaniu można pomóc ludziom szybciej i skuteczniej. Z tej technologii skorzystała także fundacja Neuron+ uruchamiając porady psychologów za pośrednictwem strony internetowej stopbarierom.pl.
Z kolei inny z naukowców z lubelskiego UM – prof. dr hab. n. med. Witold Krupski (kierownik II Zakładu Radiologii Lekarskiej) poruszy inny ważny temat dotykający diagnostyki zapaleń płuc w pandemii Covid-19. Jest to jedno z częstszych powikłań, jakie obserwuje się u osób, które zostały zarażone koronawirusem. Choroba płuc jest także częstą przyczyną zgonów chorych na Covid-19.
Pandemia zmieniła gwałtownie również funkcjonowanie polskiej edukacji. Przez wiele miesięcy uczniowie nie chodzili do szkół, które przestawiły się na nauczanie zdalne. Jaki jest bilans zysków i strat tej formy nauczania? Będzie o tym mówić dr hab. Małgorzata Latoch-Zielińska, prof. Uniwersytetu Marii Curie-Skłodowskiej (zastępca dyrektora Instytutu Filologii Polskiej).
Już teraz można powiedzieć, że kampania „STOP Barierom – STOP Covid” spełniła swoje zadanie. – Zapewniliśmy osobom z niepełnosprawnością i seniorom dostęp do fachowej wiedzy, jak można chronić siebie i innych przed zakażeniem. Udostępniliśmy im kompleksową informację na temat praw, jakie im przysługują w czasie pandemii. Ludzie mogą nie tylko przeczytać interesujące ich informacje, ale i poprosić o pomoc wirtualnego asystenta (chatbota), jeśli coś jest dla nich niejasne. Wszyscy zainteresowani mogli także skorzystać z pomocy ekspertów, w tym prawników i psychologów, którzy pomogli im rozwiązać wiele problemów życiowych – wylicza prof. Janusz Kocki, przewodniczący Rady Naukowej Fundacji Neuron+
Można powiedzieć, że ta kampania doprowadziła do powstania wspólnego ekosystemu na rzecz dostępności usług dla osób zagrożonych wykluczeniem społecznym z powodu wieku lub niepełnosprawności. Chodzi m.in. o portal stopbarierom.pl, gdzie OzN i seniorzy mogą znaleźć wiele przydatnych informacji, nie tylko na temat Covid-19, ale również dotyczących edukacji, pracy, ochrony zdrowia, dostępu do usług i świadczeń socjalnych. Portal jest swego rodzaju przewodnikiem dla tych osób i członków ich rodzin oraz opiekunów i jest systematycznie aktualizowany, w tym w zakresie zmian prawnych.
III edycja ogólnopolskiej kampanii informacyjno-edukacyjnej STOP Barierom – STOP Covid na rzecz osób z niepełnosprawnością jest realizowana dzięki dofinansowaniu ze środków: Fundacji ORLEN, Fundacji PKO Banku Polskiego, Fundacji KGHM Polska Miedź, Totalizatora Sportowego, Fundacji Agencji Rozwoju Przemysłu, Fundacji BGK im. J.K. Steczkowskiego, oraz Fundacji Polskiego Funduszu Rozwoju. Czytaj dalej →

Porozmawiaj z nami