W dniach 2–6 grudnia obchodzimy Tydzień Praw Osób z Niepełnosprawnościami, którego celem jest promowanie praw osób z niepełnosprawnościami i zapewnienie, by ich głos był słyszany. Wydarzenie to odbywa się równolegle z Międzynarodowym Dniem Osób z Niepełnosprawnościami, przypadającym na 3 grudnia, i obejmuje liczne debaty oraz inicjatywy na poziomie unijnym.
W tym roku kluczowym zagadnieniem Tygodnia jest ocena polityk Unii Europejskiej dotyczących osób z niepełnosprawnościami. Główne pytanie brzmi: czy przyjęte działania faktycznie wspierają te osoby w prowadzeniu niezależnego życia, zapewniając im równe szanse i możliwość pełnego uczestnictwa w społeczeństwie?
Jednym z najważniejszych punktów programu jest warsztat zorganizowany przez Komisję ds. Zatrudnienia i Spraw Socjalnych, który poświęcono deinstytucjonalizacji i wspieraniu niezależnego życia. Z kolei 3 grudnia odbyło się przesłuchanie dotyczące wspierania zatrudnienia osób z niepełnosprawnościami.
Inne wydarzenia w tym tygodniu obejmują dyskusje nad różnorodnymi tematami, takimi jak:
• równość płci i prawa osób z niepełnosprawnościami w kontekście handlu międzynarodowego,
• przeciwdziałanie dyskryminacji algorytmicznej z wykorzystaniem sztucznej inteligencji,
• dostępność programów takich jak Erasmus+ czy Europejski Korpus Solidarności,
• wyzwania stojące przed kobietami z niepełnosprawnościami w obszarach opieki zdrowotnej, zatrudnienia i uczestnictwa społecznego.
Przewodnicząca Komisji ds. Zatrudnienia i Spraw Socjalnych, Li Andersson, podkreśliła, że prawa osób z niepełnosprawnościami były istotnym priorytetem w poprzedniej kadencji Parlamentu Europejskiego. Przyjęto kluczowe przepisy, takie jak dyrektywy dotyczące Europejskiej Karty Osób z Niepełnosprawnościami i Europejskiej Karty Parkingowej, a także wdrożono sztandarowe inicjatywy wynikające ze Strategii na rzecz Osób z Niepełnosprawnościami na lata 2021–2030.
Kolejnym ważnym krokiem będzie opublikowanie nowej Strategii na rzecz Osób z Niepełnosprawnościami na lata 2025–2030 oraz raportu Komitetu ds. Konwencji ONZ o Prawach Osób z Niepełnosprawnościami dotyczącego Unii Europejskiej.
Autor: Fundacja Mir
3 Grudnia – Dzień na rzecz praw i przywództwa osób z niepełnosprawnościami
3 grudnia obchodzimy Międzynarodowy Dzień Osób z Niepełnosprawnościami – święto ustanowione w 1992 roku przez Zgromadzenie Ogólne Organizacji Narodów Zjednoczonych. To wyjątkowa okazja do refleksji nad prawami osób z niepełnosprawnościami oraz działaniami wspierającymi ich pełne uczestnictwo w życiu społecznym.
W 2024 roku tematem przewodnim obchodów jest „Wzmacnianie przywództwa osób z niepełnosprawnościami na rzecz zrównoważonej przyszłości sprzyjającej włączeniu społecznemu”. Hasło to podkreśla rolę osób z niepełnosprawnościami w budowaniu bardziej sprawiedliwego świata oraz znaczenie ich aktywnego udziału w procesach decyzyjnych wpływających na ich życie.
Proponowane przez ONZ obszary dyskusji obejmują:
• Promowanie przywództwa osób z niepełnosprawnościami we wszystkich sferach życia.
• Włączenie osób z niepełnosprawnościami do życia społecznego na równi z innymi.
• Zwiększanie ich udziału w procesach legislacyjnych.
• Podnoszenie świadomości społecznej na temat praw osób z niepełnosprawnościami.
• Celebrację osiągnięć osób z niepełnosprawnościami.
Warto przypomnieć, że w tym roku mija 12 lat od ratyfikowania przez Polskę Konwencji o Prawach Osób z Niepełnosprawnościami. Konwencja zobowiązuje państwa do wspierania osób z niepełnosprawnościami w różnych aspektach życia, a Rzecznik Praw Obywatelskich (RPO) pełni funkcję niezależnego organu monitorującego jej wdrażanie.
RPO podkreśla kilka kluczowych wyzwań:
• Zapewnienie dostępu do usług wspierających, takich jak asystencja osobista.
• Rozwój edukacji włączającej, umożliwiającej wspólne kształcenie wszystkich dzieci.
• Włączenie osób z niepełnosprawnościami w proces tworzenia prawa.
• Zastąpienie instytucji ubezwłasnowolnienia modelem wspieranego podejmowania decyzji.
Do KPON dołączono Protokół Fakultatywny, który pozwala osobom z niepełnosprawnościami na składanie skarg do Komitetu ds. Praw Osób Niepełnosprawnych w przypadku naruszenia ich praw. Niestety, Polska do tej pory nie ratyfikowała Protokołu, co ogranicza możliwość korzystania z tego mechanizmu.
Rzecznik Praw Obywatelskich wielokrotnie apelował o zmianę tego stanu rzeczy, kierując wystąpienia do Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej.
Międzynarodowy Dzień Osób z Niepełnosprawnościami przypomina o potrzebie wspólnego działania na rzecz budowy społeczeństwa równości i solidarności. To także moment na docenienie wkładu osób z niepełnosprawnościami w rozwój społeczny i gospodarczy. Każdego dnia możemy wspierać włączanie tej grupy w życie społeczne – poprzez promowanie ich liderów, zwiększanie świadomości i dbanie o przestrzeganie ich praw.
TAURON likwiduje bariery
TAURON, jako pierwsza polska firma energetyczna, wdraża inkluzywną obsługę klienta w ramach programu „TAURON Bez Barier”. Dzięki inicjatywie zrealizowano już 100 projektów poprawiających dostępność usług i zwiększających świadomość pracowników na potrzeby osób starszych czy z niepełnosprawnościami.
„TAURON Bez Barier” to wspólna inicjatywa spółek Grupy, skierowana zarówno do klientów, jak i pracowników. W jej ramach mieszczą się projekty, których celem jest poprawa dostępności usług, niezależnie od wieku, stanu zdrowia czy kompetencji cyfrowych.
Jednym z flagowych rozwiązań, które już niebawem zostanie uruchomione, jest obsługa z tłumaczem języka migowego w każdym punkcie. Do tej pory dla klientów niesłyszących wprowadzono w POK stanowiska z pętlą indukcyjną, które poprawiają jakość obsługi i komfort osób korzystających z aparatów słuchowych.
– Naszym rdzeniem biznesowym jest 6 mln klientów przyłączonych do sieci dystrybucyjnej, dlatego podjęliśmy wyzwanie wdrożenia idei inkluzywności w TAURONIE. Chcemy żeby każdy z nich, niezależnie od potrzeb czy możliwości, miał równy dostęp do naszych produktów i usług oraz mógł samodzielnie załatwić wszystkie potrzebne formalności – mówi Grzegorz Lot, prezes zarządu TAURON Polska Energia.
Działania realizowane w ramach programu obejmują likwidację barier architektonicznych, komunikacyjno-informacyjnych oraz cyfrowych.
Co ważne, program to nie tylko wdrażanie nowych inicjatyw, ale stały rozwój i operacyjne zarządzanie dostępnością w bieżącej działalności. TAURON powołał i przeszkolił koordynatorów dostępności w spółkach Grupy, którzy organizują szkolenia i webinaria dla pracowników.
W ramach programu zrealizowano już, m.in. cykl „ABC Dostępności”, szkolenie „Obsługa klientów z niepełnosprawnością oraz osób ze szczególnymi potrzebami”. E-learning jest uzupełnieniem wiedzy „Praktycznego Poradnika savoir-vivre wobec osób z niepełnosprawnością”. Dla klientów TAURON przygotował poradnik „Pierwsza umowa z TAURONEM”, który jest dostosowany do użytku przez osoby niewidzące, zgodnie ze standardami WCAG. Klienci mogą również skorzystać z filmów z tłumaczeniem na Polski Język Migowy, które pomogą w korzystaniu z serwisu „Mój TAURON”.
Więcej o rozwiązaniach „TAURON Bez Barier” można znaleźć na stronie tauron.pl/bezbarier, gdzie zebrano informacje o wdrożonych udogodnieniach, zarówno skierowanych do osób z niepełnosprawnościami, jak i seniorów.
32. Internetowe zasoby, w których osoby niewidome znajdą książki i słuchowiska
Dostęp do literatury i kultury jest nie tylko przywilejem, ale i prawem każdego człowieka, niezależnie od jego sprawności. W erze cyfrowej, kiedy książki są dostępne na wyciągnięcie ręki, osoby niewidome również mogą cieszyć się bogactwem literatury i sztuki dzięki dedykowanym zasobom internetowym. Platformy z audiobookami, książkami w alfabecie Braille’a czy słuchowiskami oferują szeroki wybór materiałów – od klasyków literatury, przez nowości wydawnicze, aż po treści edukacyjne i rozrywkowe.
W niniejszym artykule przedstawimy najważniejsze internetowe źródła, które ułatwiają osobom niewidomym i słabowidzącym dostęp do świata książek i słuchowisk. Dowiesz się, jakie serwisy są warte uwagi, co oferują oraz jak korzystać z ich funkcji, aby uczynić codzienność bardziej literacką i inspirującą.
Wizyta Emiliano Lule w Polsce: Rozmawialiśmy o współpracy na rzecz osób niewidomych (video)
W dniach 24–29 listopada 2024 roku Polska gościła wyjątkową delegację z Albanii, reprezentowaną przez Emiliano Lule, dyrektora Ośrodka Szkolno-Wychowawczego dla Dzieci Niewidomych i Niedowidzących im. „Ramazan Kabashi” w Tiranie, oraz jego asystenta. Wizyta odbyła się z inicjatywy Departamentu Dyplomacji Kulturalnej Ministerstwa Spraw Zagranicznych RP i Ambasady RP w Tiranie. Podczas kilkudniowego pobytu goście mieli okazję zapoznać się z polskimi rozwiązaniami w zakresie edukacji i wsparcia osób niewidomych, a także nawiązać współpracę z polskimi organizacjami, w tym z naszą Fundacją.
33. Rola aplikacji mobilnych we wsparciu osób niewidomych w życiu codziennym. Kilka przykładów
Współczesne technologie mobilne przynoszą rewolucję w życiu osób niewidomych, oferując szereg aplikacji, które pomagają w nawigacji, czytaniu, wykonywaniu codziennych zadań oraz komunikacji. Dzięki tym narzędziom, osoby z niepełnosprawnością wzrokową mogą zyskać większą niezależność, pewność siebie oraz komfort w codziennym funkcjonowaniu.
Wiedeń zdobywcą nagrody Access City Award 2025!
Wiedeń zdobył nagrodę Access City Award 2025 za swoje wysiłki na rzecz zapewnienia dostępności miasta dla osób z niepełnosprawnościami. Inicjatywy podjęte przez stolicę Austrii obejmują poprawę dostępu do przestrzeni publicznej, transportu, technologii informacyjno-komunikacyjnych oraz usług publicznych, co znacznie poprawiło jakość życia osób z niepełnosprawnościami. Wszechstronne podejście Wiednia, uwzględniające aspekty społeczne, gospodarcze i środowiskowe, stanowi wzorowy przykład tego, jak dużę miasta mogą skutecznie wdrażać zasady dostępności we wszystkich dziedzinach życia miejskiego. Wiedeń jest drugim austriackim miastem, które zdobyło tę nagrodę, po Salzburgu w 2012 roku.
Nagrodę wręczyła komisarz ds. równości Helena Dalli podczas porannej konferencji z okazji Europejskiego Dnia Osób z Niepeńnosprawnościami 2024, zorganizowanej przez Komisję Europejską i Europejskie Forum Osób z Niepełnosprawnościami. Tegoroczna edycja była szczególna, gdyż świętujemy 15-lecie nagrody Access City Award.
Do szczególnych projektów, które przyczyniły się do zdobycia nagrody, należą m.in. dostępne baseny, inteligentne sygnalizatory świetlne oraz wsparcie w zakresie integracji mieszkaniowej i zatrudnienia. Wiedeń można uznać za wzorowy przykład miasta, które zapewnia dostęp do wszystkich stacji metra oraz ponad 95% przystanków autobusowych i tramwajowych. Wykorzystuje przy tym systemy prowadzenia dotykowego, pojazdy niskopodłogowe oraz systemy awaryjne o funkcjach multisensorycznych.
Strategia „Inclusive Vienna 2030” oraz aktywna współpraca z organizacjami osób z niepeńnosprawnościami w podejmowaniu decyzji, ukazują zaangażowanie Wiednia w realizację celu dostępności.
Drugie miejsce przypadło Norymberdze, która wyróżniła się zapewnieniem dostępu w takich obszarach jak transport, zatrudnienie, sport i rekreacja, wdrażając przy tym Konwencję ONZ o prawach osób z niepełnosprawnościami (UNCRPD). Specjalna Rada ds. Niepełnosprawności w Norymberdze zapewnia aktywne zaangażowanie osób z niepełnosprawnościami w planowanie miasta. W tym roku, w związku z Igrzyskami Olimpijskimi i Paraolimpijskimi 2024, miasto otrzymało dodatkowe wyróżnienie za inwestycje w inkluzywną infrastrukturę sportową, w tym centra sportowe z odpowiednim wyposażeniem i szkoleniami dla trenerów sportów adaptacyjnych.
Trzecie miejsce zdobyła Cartagena w Hiszpanii za wysińki na rzecz dostępności turystyki i życia kulturalnego. Miasto oferuje pomoc osobom z niepełnosprawnościami przy korzystaniu z popularnych plaż, a także zarezerwowane miejsca na wydarzeniach publicznych i dostępne miejsca rekreacyjne oraz place zabaw.
Kujawsko-Pomorskie: Wojewódzkie obchody Międzynarodowego Dnia Osób z Niepełnosprawnościami. Co będzie się działo?
Już 3 grudnia będziemy obchodzić Międzynarodowy Dzień Osób z Niepełnosprawnościami. Tego dnia w sali Bydgoskiego Marca 1981’ w Kujawsko-Pomorskim Urzędzie Wojewódzkim odbędą się Wojewódzkie i Miejskie Obchody Międzynarodowego Dnia Osób z Niepełnosprawnościami.
Międzynarodowy Dzień Osób z Niepełnosprawnością został ustanowiony przez Zgromadzenie Ogólne ONZ w 1992 roku. Celem obchodów jest przybliżenie społeczeństwu problemów osób z niepełnosprawnościami oraz pomoc we włączeniu tej grupy w pełne życie społeczne. Ważną tematyką obchodów jest integracja osób niepełnosprawnych w każdym aspekcie życia politycznego, społecznego, gospodarczego i kulturalnego.
W 2012 roku Polska ratyfikowała Konwencję o prawach osób niepełnosprawnych. Jej przesłanie – pełne, aktywne uczestnictwo osób niepełnosprawnych we wszystkich dziedzinach ludzkiej aktywności, na równi z innymi osobami – powinno być przypomniane szczególnie w Międzynarodowym Dniu Osób z Niepełnosprawnością.
Wojewódzkie i Miejskie Obchody Międzynarodowego Dnia Osób z Niepełnosprawnościami odbędą się w najbliższy wtorek, 3 grudnia na Sali Bydgoskiego Marca 1981′ w Kujawsko-Pomorskim Urzędzie Wojewódzkim przy ul. Jagiellońskiej 3 w Bydgoszczy.
Od godziny 11:00 organizatorzy zapraszają na stanowiska Partnerów: NFZ, PFRON, ZUS, MOPS,ZAZ, natomiast o godzinie 12:00 rozpocznie się główna uroczystość podczas której zaplanowano występy artystyczne: Zespołu Tanecznego Amadeo, Harcerzy Nieprzetartego Szlaku Kujawsko – Pomorskiej Chorągwi ZHP oraz Zespołu Balkon.
Organizatorami wydarzenia są: Kujawsko-Pomorski Urząd Wojewódzki, Miasto Bydgoszcz, Fundacja MoKKKa. Patronat medialny nad wydarzeniem objęli TVP3 Bydgoszcz oraz Polskie Radio PiK. Partnerzy wydarzenia: Miejski Ośrodek Pomocy Społecznej w Bydgoszczy, Narodowy Fundusz Zdrowia, Zakład Ubezpieczeń Społecznych, Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych, Zakład Aktywności Zawodowej Bydgoszcz, Międzynarodowe Stowarzyszenie Studentów Medycyny IFMSA-Poland Oddział Bydgoszcz, Chorągiew Kujawsko-Pomorska ZHP, Zespół Taneczny Amadeo.
Aleja gwiazd – Erik Weihenmayer: Symbol wytrwałości i odwagi
Erik Weihenmayer to wyjątkowy człowiek, który swoją historią inspiruje miliony ludzi na całym świecie. Urodził się 23 września 1968 roku w Princeton w stanie New Jersey w Stanach Zjednoczonych. Jego życie od samego początku było pełne wyzwań, które ukształtowały jego niezwykły charakter i niezłomną determinację.
Erik urodził się z rzadką chorobą genetyczną zwaną retinopatią barwnikową, która stopniowo prowadzi do utraty wzroku. W wieku 13 lat całkowicie stracił zdolność widzenia. Było to dla niego i jego rodziny ogromnym wstrząsem, jednak Erik postanowił, że nie pozwoli, aby brak wzroku zdefiniował jego życie. Zamiast tego skupił się na rozwijaniu umiejętności i pasji, które pozwoliły mu przekraczać granice wyznaczane przez niepełnosprawność.
Już jako nastolatek Erik wykazywał ogromną ciekawość świata i chęć działania. Zamiast zamykać się w sobie, angażował się w sport, co pozwoliło mu zyskać poczucie niezależności. Początkowo skupił się na zapasach, osiągając znaczące sukcesy w tej dyscyplinie i zdobywając tytuł kapitana drużyny zapaśniczej w swojej szkole średniej. Sport nauczył go dyscypliny, wytrwałości oraz pracy zespołowej – wartości, które stały się fundamentem jego późniejszych osiągnięć.
Po ukończeniu szkoły średniej Erik kontynuował naukę, zdobywając tytuł licencjata na Uniwersytecie Bostońskim, a następnie tytuł magistra na Uniwersytecie Stanu Arizona. Podczas studiów zaczął interesować się wspinaczką górską, co początkowo wydawało się nieosiągalne dla osoby niewidomej. Dzięki wsparciu przyjaciół oraz własnej determinacji Erik odkrył, że wspinaczka może stać się jego pasją, która pozwoli mu pokonywać ograniczenia i zdobywać nowe szczyty, zarówno dosłownie, jak i w przenośni.
Największym wyzwaniem i jednocześnie osiągnięciem w jego życiu było zdobycie Mount Everestu, najwyższego szczytu świata o wysokości 8848 metrów n.p.m. W 2001 roku Erik zapisał się na kartach historii jako pierwszy niewidomy człowiek, który stanął na wierzchołku tej majestatycznej góry. Wyprawa była niezwykle trudna, wymagająca nie tylko fizycznej wytrzymałości, ale także ogromnego zaufania do członków zespołu. Erik wykorzystywał różnorodne techniki, aby nawigować w trudnym terenie, polegając na dźwiękach wydawanych przez jego towarzyszy oraz na dotyku specjalnego kijka, który pomagał mu wyczuwać podłoże. To osiągnięcie przysporzyło mu międzynarodowej sławy i uczyniło go symbolem nieustępliwości oraz wiary w ludzkie możliwości.
Po sukcesie na Mount Evereście Erik kontynuował eksplorację najwyższych gór świata. W 2008 roku zakończył zdobywanie tzw. Korony Ziemi, czyli najwyższych szczytów na każdym z siedmiu kontynentów. Ten niezwykły wyczyn uczynił go jednym z niewielu alpinistów, którzy osiągnęli ten prestiżowy cel, a jedynym niewidomym w tej elitarnej grupie.
Erik nie ograniczał się jednak tylko do wspinaczki. Jest również zapalonym kajakarzem. W 2014 roku przepłynął 277-milowy odcinek rzeki Kolorado przez Wielki Kanion. Ten niezwykle trudny spływ wymagał nie tylko zaawansowanych umiejętności technicznych, ale także odwagi i precyzji, ponieważ rzeka obfituje w liczne bystrza i wiry.
Oprócz osiągnięć sportowych Erik jest także aktywnym mówcą motywacyjnym, pisarzem i działaczem społecznym. Napisał kilka książek, w tym autobiografię zatytułowaną „Touch the Top of the World”, która stała się bestsellerem. W swoich wystąpieniach inspiruje ludzi na całym świecie, zachęcając ich do przekraczania własnych granic i wierzenia w swoje możliwości. Jest współzałożycielem organizacji non-profit o nazwie „No Barriers”, która pomaga ludziom z niepełnosprawnościami oraz innym osobom mierzącym się z trudnościami życiowymi odkrywać własny potencjał.
Historia Erika Weihenmayera to opowieść o odwadze, wytrwałości i nieustannej wierze w to, że nawet najtrudniejsze przeszkody można pokonać. Jego życie jest dowodem na to, że ograniczenia istnieją głównie w naszych umysłach, a prawdziwa siła tkwi w naszej determinacji, by je przełamywać. Dla wielu osób na całym świecie Erik jest nie tylko bohaterem, ale również źródłem inspiracji do działania i realizacji własnych marzeń.
Międzynarodowy Dzień Osób Niepełnosprawnych z Kolejami Małopolskimi
Z okazji Międzynarodowego Dnia Osób z Niepełnosprawnościami, przypadającego 3 grudnia, Koleje Małopolskie oraz Małopolskie Linie Dowozowe przygotowały specjalną ofertę. Osoby z niepełnosprawnościami będą mogły tego dnia skorzystać z bezpłatnych przejazdów pociągami i autobusami.
Aby otrzymać bilet z ulgą 100%, wystarczy przedstawić obsłudze pociągu lub kierowcy autobusu legitymację osoby z niepełnosprawnością bądź inny dokument potwierdzający niepełnosprawność. Oferta obejmuje wszystkie pociągi Kolei Małopolskich oraz autobusy należące do Małopolskich Linii Dowozowych.
To inicjatywa, która ma na celu podkreślenie solidarności z osobami z niepełnosprawnościami oraz ułatwienie im podróżowania w dniu ich święta.