Rada ds. Osób z Niepełnosprawnościami o ograniczeniu środków budżetowych m.in. na asystencję i opiekę wytchnieniową

W Belwederze odbyło się szóste posiedzenie Rady ds. Osób z Niepełnosprawnościami, w którym wziął udział minister Mateusz Kotecki. Członkowie Rady podjęli dyskusję dotyczącą ograniczenia środków budżetowych przeznaczonych na zadania realizowane przez Państwowy Fundusz Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych oraz finansowane z Funduszu Sprawiedliwości.
Analizowano potencjalne konsekwencje tych zmian zarówno dla osób korzystających ze wsparcia, jak i dla podmiotów realizujących zadania publiczne. Jako zagrożenie wskazywano m.in. konieczność zwolnień pracowników świadczących usługi asystencji osobistej osób z niepełnosprawnościami i opieki wytchnieniowej oraz brak dostępności tych usług dla osób z niepełnosprawnościami i ich rodzin.
Podczas posiedzenia omówiono kwestię zmiany przepisów regulujących środki gromadzone na indywidualnych subkontach podopiecznych fundacji i organizacji pożytku publicznego. Tematem dyskusji były możliwe kierunki zmian prawnych oraz ich potencjalny wpływ na beneficjentów wsparcia i na funkcjonowanie organizacji pozarządowych.
Członkowie Rady zapoznali się również ze wstępnymi założeniami projektu dotyczącego przebudowy modelu orzekania o niepełnosprawności odbywającymi się pod auspicjami Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej w ramach projektu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego. Czytaj dalej →

„Pies – oczy, ręce i dużo więcej”. Pierwsze wyszkolone psy asystujące pomagają mieszkańcom Mazowsza

Sześć psów asystujących przygotowanych w pierwszym etapie pionierskiego projektu i kolejna grupa czworonogów rozpoczynająca socjalizację u wolontariuszy – to bilans półmetka przedsięwzięcia „Pies – oczy, ręce i dużo więcej”.
Innowacyjny projekt, finansowany z budżetu Mazowsza na zlecenie MCPS i realizowany przez Fundację Vis Maior Pies Przewodnik to już wymierna pomoc dla osób potrzebujących wsparcia różnego typu psów asystujących. Pierwszych sześć psów ma już swoich opiekunów, dla których będą pracować. Dzięki projektowi coraz więcej osób może dowiedzieć się, że pracujące na rzecz osób z niepełnosprawnościami psy to nie tylko psy przewodniki osób niewidomych. Czytaj dalej →

Niepełnosprawność czy dysfunkcja?

Autor: Ewa Domańska

Niepełnosprawność to temat, który większości z czytelników dotyczy na co dzień. Dla każdego oznacza coś innego, a osobiste jej definicje często zależą od rodzaju niepełnosprawności, poglądów na jej temat, dostępnej obecnie wiedzy, a także braków, które powinna definicja uwzględniać. Dlatego postaram się pokazać niepełnosprawność jako zjawisko wielowymiarowe i wskazać, czym ona naprawdę jest. Oprócz ogólnego zdefiniowania niepełnosprawności, w następnych artykułach pokrótce zostaną omówione te niepełnosprawności, z którymi najczęściej współwystępuje niepełnosprawność wzrokowa. Czytaj dalej →

150. rocznica urodzin bł. Matki Elżbiety Róży Czackiej. Dziedzictwo, misja i Państwowy Rok Patronacki

22 października przypada wyjątkowa, 150. rocznica urodzin bł. Matki Elżbiety Róży Czackiej – założycielki Towarzystwa Opieki nad Ociemniałymi oraz Zgromadzenia Sióstr Franciszkanek Służebnic Krzyża, a także twórczyni Ośrodka dla Dzieci Niewidomych w Laskach. Okazja jest tym bardziej uroczysta, że decyzją Senatu Rzeczypospolitej Polskiej rok 2026 został oficjalnie ogłoszony Rokiem Błogosławionej Matki Elżbiety Róży Czackiej.
Jej życie to niezwykłe świadectwo przekucia osobistego dramatu w wielkie, międzypokoleniowe dzieło pomocy drugiemu człowiekowi.
Róża Czacka urodziła się 22 października 1876 roku w Białej Cerkwi. Od dzieciństwa zmagała się z poważnymi problemami wzrokowymi, a w wieku 22 lat całkowicie go straciła.
Młoda, wykształcona arystokratka przyjęła jednak swoje kalectwo jako osobiste powołanie. Poświęciła dziesięć lat na wszechstronne zdobywanie wiedzy – poznawała najnowsze światowe metody tyflologiczne (nauki o edukacji i rehabilitacji osób niewidomych), uczyła się alfabetu Braille’a i analizowała sytuację osób niewidomych na ziemiach polskich.
W 1910 roku otworzyła w Warszawie pierwsze schronisko dla niewidomych dziewcząt, które wkrótce przekształciło się w Towarzystwo Opieki nad Ociemniałymi. Jej celem nie była jedynie opieka charytatywna – dążyła do pełnego usamodzielnienia osób niewidomych poprzez edukację, naukę zawodu i pracę.
W latach 20. XX wieku powstał legendarny Ośrodek w Laskach pod Warszawą. Matka Elżbieta stworzyła tam nowatorski system wychowawczy, łączący nowoczesną tyflopedagogikę z wielką życzliwością i szacunkiem do godności każdego człowieka. Laski stały się nie tylko szkołą i domem dla dzieci niewidomych, ale także centrum życia intelektualnego i duchowego.
Heroiczność cnót Matki Czackiej została oficjalnie doceniona zarówno przez Kościół, jak i władze państwowe. 12 września 2021 roku w Świątyni Opatrzności Bożej w Warszawie odbyła się uroczysta msza beatyfikacyjna, podczas której Matka Elżbieta Róża Czacka została ogłoszona błogosławioną wraz z kardynałem Stefanem Wyszyńskim – jej wieloletnim przyjacielem, patronem i duchowym opiekunem Lasek. 14 maja 2025 roku Senat Rzeczypospolitej Polskiej przyjął uchwałę ustanawiającą rok 2026 Rokiem Błogosławionej Matki Elżbiety Róży Czackiej – prekursorki polskiej tyflologii. Senatorowie w swojej uchwale podkreślili, że „całe życie Matki Czackiej to służba”, a nadanie jej patronatu ma przysłużyć się m.in. przypomnieniu społeczeństwu o jej historycznych zasługach oraz o potrzebie ciągłego wspierania osób niewidomych i słabowidzących.
Dziś, obchodząc 150. rocznicę jej urodzin, Ośrodek w Laskach kontynuuje misję swojej Założycielki. Zapewnia edukację, rehabilitację i opiekę dzieciom oraz młodzieży niewidomej i słabowidzącej, przygotowując ich do niezależnego, wartościowego życia we współczesnym świecie. Czytaj dalej →

Visionauta – aplikacja mobilna wspierrająca osoby niewidome jest już dostępna po Polsku

Bezpłatna aplikacja stworzona przez niewidomego inżyniera oprogramowania, który pracował w Google i Samsungu, ma asystenta, który widzi: prowadzi rozmowę głosową bez przerw, opisuje otoczenie, podaje, gdzie się znajdujesz, wyszukuje informacje w internecie, czyta i odtwarza nuty, nagrywa filmy z dźwiękiem i pomaga niewidomym robić dobrze skadrowane zdjęcia. Dostępna na iPhone’a i Androida.
Visionauta, aplikacja ułatwień dostępu, która wykorzystuje sztuczną inteligencję, aby dać większą samodzielność osobom niewidomym i słabowidzącym, zapowiada swoją nową wersję — i od teraz mówi w 39 językach: portugalskim, angielskim, hiszpańskim, francuskim, koreańskim, niemieckim, japońskim, włoskim, arabskim, rosyjskim, chińskim uproszczonym, hindi, bengalskim, wietnamskim, tureckim i indonezyjskim, a także w 23 nowych: czeskim, greckim, estońskim, perskim, fińskim, hebrajskim, węgierskim, islandzkim, litewskim, marathi, niderlandzkim, polskim, rumuńskim, słowackim, słoweńskim, szwedzkim, suahili, tamilskim, telugu, tajskim, ukraińskim, urdu i kantońskim. Tłumaczenie obejmuje całą aplikację, polecenia głosowe, czytanie tekstów, a także odpowiedzi sztucznej inteligencji, która rozmawia z użytkownikiem w jego języku. Dzięki 23 nowym językom aplikacja trafia do osób mówiących w Europie, na Bliskim Wschodzie, w Afryce i w Azji.
Aplikacja jest bezpłatna i dostępna na iPhone’a w App Store oraz na Androida w Google Play. Czytaj dalej →

Tolerancja niepewności, radzenie sobie ze stresem i przystosowanie społeczne oraz ich wpływ na akceptację siebie

Autor: Ewa Domańska

Akceptacja siebie to temat wielowymiarowy, któremu uwagę poświęcałam już w kilku poprzednich artykułach, jednak jeszcze nie wszystkie zagadnienia z nią związane zostały przedstawione, dlatego w artykule tym uwaga poświęcona zostanie pojęciom takim jak tolerancja niepewności, radzenie sobie ze stresem i przystosowanie społeczne – trzem mniej popularnym, ale niezwykle interesującym konstruktom psychologicznym. Czy zastanawialiście się kiedyś jaka jest różnica między akceptacją a tolerancją? Czy może pojęcia te dla Was są tożsame? Choć rzadko kiedy słyszymy definicję tolerancji, to często jej oczekujemy. Czytaj dalej →

Pierwsze w Polsce operacje jaskry nową bezinwazyjną metodą – w warszawskim szpitalu

Pierwsze w Polsce bezinwazyjne zabiegi leczenia jaskry z użyciem lasera femtosekundowego przeprowadzili specjaliści Samodzielnego Publicznego Klinicznego Szpitala Okulistycznego w Warszawie. To czwarty ośrodek na świecie wykonujący takie operacje.
Jest to kolejny przełom w polskiej okulistyce i ogromny sukces zespołu prof. Jacka P. Szaflika, dyrektora SPKSO w Warszawie – twierdzą lekarze placówki. Zaznaczają, że w zakupie technologii pomogły środki pozyskane z Unii Europejskiej. Nowego typu zabieg z użyciem lasera femtosekundowego przeznaczony jest dla pacjenta z jaskrą otwartego kąta przesączania, zarówno w stadium łagodnym, jak i zaawansowanym.
Nowa technologia operacyjna o nazwie FLigHT (Femtosecond Laser, Image-Guided, High-precision Trabeculotomy) jest całkowicie bezinwazyjną (bez nacięć) metodą trabekulektomii z wykorzystaniem lasera femtosekundowego.
Trabekulotomia to najczęstszy zabieg leczenia jaskry, polegający na obniżeniu ciśnienia wewnątrzgałkowego, poprzez ułatwienie odpływu cieczy wodnistej z wnętrza oka (dzięki utworzeniu nowej drogi jej odpływu). W tym celu torowane jest połączenie między komorą przednią oka a przestrzenią pod spojówką. W górnej części gałki ocznej powstaje tzw. pęcherzyk filtracyjny, przez który swobodnie odpływa ciecz wodnista.
W dotychczasowych operacjach tego typu, takich jak tradycyjna trabekulektomia czy mniej inwazyjna chirurgia MIGS, konieczne jest fizyczne nacięcie oka i wprowadzenie narzędzi lub implantów. System z użyciem lasera femtosekundowego ViaLuxe całkowicie to zmienia. Przede wszystkim nie ma nacięć (Incision-free), ponieważ tego typu laser działa przez nienaruszoną, przezierną rogówkę. Okulista nie musi otwierać gałki ocznej ani aplikować żadnych stałych implantów drenażowych.
Laser femtosekundowy z ogromną dokładnością tworzy jedynie niewielki otwór (aperturę o wymiarach ok. 500×200 mikronów) w tzw. sieci beleczkowania (trabekulum). Otwiera to bezpośrednią drogę odpływu cieczy wodnistej z komory przedniej oka do kanału Schlemma, co obniża ciśnienie wewnątrzgałkowe.
Bardzo ważne jest też wykorzystanie w zabiegu zintegrowanego system obrazowania gonioskopowego oraz tomografii OCT o mikronowej precyzji. Dzięki temu lekarz widzi strukturę oka w czasie rzeczywistym w technologii High-Definition. Obrazowanie OCT pomaga lekarzowi dokładnie wybrać miejsce działania lasera, a ultrakrótkie impulsy pozwalają ograniczyć uszkodzenia sąsiednich tkanek. Technologia umożliwia dopasowanie lokalizacji i liczby kanałów odpływowych do anatomii oka danego pacjenta.
Jak podkreślają specjaliści Samodzielnego Publicznego Klinicznego Szpitala Okulistycznego w Warszawie w informacji przekazanej PAP, po zabiegu FLigHT nie odnotowano poważnych zdarzeń niepożądanych związanych z procedurą, a badania obrazowe wykonane po dwóch latach wykazały drożność kanałów bez oznak ich zamknięcia lub bliznowacenia. W tej technice tkanka nie jest uszkadzana termicznie, a oko nie jest otwierane, ryzyko infekcji czy gwałtownych skoków ciśnienia pooperacyjnego zredukowano do minimum.
Efekt operacji może być długotrwały. „W opublikowanym badaniu po 24 miesiącach od zabiegu średnie ciśnienie było niższe o 34,6 proc. w porównaniu z wartością wyjściową” – twierdzą okuliści SPKSO w Warszawie. Średnie ciśnienie wewnątrzgałkowe po czterech latach od zabiegu było o 30 proc. niższe niż przed leczeniem.
Pierwsze oficjalne tego typu zabiegi w Europie wykonano w klinikach w Londynie i Duesseldorfie. Są one też wykorzystywane w Stanach Zjednoczonych, lecz tam wciąż mają status technologii badawczej (investigational device) i są dostępne wyłącznie w ramach restrykcyjnych, wieloośrodkowych badań klinicznych zatwierdzonych przez Agencję Żywności i Leków (FDA). Polska jest zatem czwartym krajem, po Wielkiej Brytanii, Niemczech i USA, w którym technologia ta jest już dostępna.
Lasery femtosekundowe są w Polsce stosowane od wielu lat w chirurgii zaćmy (metoda FLACS) i korekcji wad wzroku (np. FemtoLASIK). W przypadku leczenia jaskry polskie kliniki stosują inne zaawansowane procedury laserowe i mikrochirurgiczne (np. selektywną trabekuloplastykę laserową SLT, mikropulsową MLT czy zabiegi mikroinwazyjne MIGS). Czytaj dalej →

Jak dostępna jest Warszawa dla osób niewidomych i słabowidzących? Weź udział w ankiecie

Jak osoby niewidome i słabowidzące oceniają dostępność Warszawy? Czy infrastruktura turystyczna stolicy odpowiada ich potrzebom i ułatwia samodzielne zwiedzanie miasta? Na te pytania chce odpowiedzieć Pani Ewa, która przygotowuje pracę magisterską poświęconą rozwojowi infrastruktury turystycznej w Warszawie.
W ramach swoich badań autorka prowadzi anonimową ankietę skierowaną zarówno do mieszkańców Warszawy, jak i turystów. Jej celem jest poznanie opinii i doświadczeń osób z dysfunkcją wzroku oraz ocena tego, w jakim stopniu stolica jest dostosowana do ich potrzeb.
Zebrane odpowiedzi posłużą wyłącznie do celów naukowych i zostaną wykorzystane w pracy magisterskiej. Udział w badaniu to okazja, aby podzielić się własnymi doświadczeniami związanymi z poruszaniem się po Warszawie, korzystaniem z jej infrastruktury oraz odkrywaniem atrakcji turystycznych.
Pani Ewa zwróciła się do Fundacji Misja i Rozwój z prośbą o pomoc w dotarciu do osób, które mogłyby wziąć udział w badaniu. Ze względu na specyfikę grupy docelowej każda odpowiedź może być cenna dla poznania rzeczywistych potrzeb osób niewidomych i słabowidzących oraz wskazania obszarów wymagających poprawy.
Osoby zainteresowane udziałem w badaniu mogą wypełnić ankietę online, korzystając z poniższego linku:
https://forms.gle/oAbbnB2WRgah2QFA9 Czytaj dalej →

Wrocław: Przedprzewodniki i instrukcje ETR – nowe dostosowania ułatwią wizyty w Centrach Obsługi Mieszkańca

Przedprzewodnik – czyli coś, co opowiada ci o danym rozwiązaniu, zanim z niego skorzystasz. Przystępne, napisane prostym językiem informacje dotyczące dojazdu, ułatwień komunikacyjnych czy obsługi kolejkomatu i opłatomatu – dzięki opublikowanym właśnie przedprzewodnikom będzie można lepiej zaplanować wizytę w Centrum Obsługi Mieszkańca (COM). Pojawiły się tam także łatwe w odbiorze instrukcje ETR (Easy-To-Read), które prostym językiem wyjaśniają, jak załatwić 5 wybranych spraw. Oba rozwiązania zostały przygotowane z myślą o osobach ze szczególnymi potrzebami.
W Centrach Obsługi Mieszkańca Wrocławianie i Wrocławianki mogą załatwić różne sprawy urzędowe – od wyrobienia dowodu osobistego, przez rejestrację pojazdu po kwestie meldunkowe czy związane z opłatami za gospodarowanie odpadami komunalnymi. Czytaj dalej →

Google otwiera w Warszawie pierwsze w Europie Środkowo-Wschodniej Accessibility Discovery Centre

Firma Google oficjalnie otworzyła w piątek (8 października) w swoim warszawskim biurze pierwsze w Europie Środkowo-Wschodniej Accessibility Discovery Centre (ADC), poświęcone dostępności cyfrowej i rozwiązaniom asystującym, które dołącza do globalnej sieci ADC, działających m.in. w Londynie, Zurychu, Monachium, Mediolanie, Paryżu, São Paulo, Dubaju i Nowym Jorku.
Misją Google jest uporządkowanie światowych zasobów informacji tak, aby były powszechnie dostępne i użyteczne. Warszawskie ADC rozwija wieloletnie działania firmy w tym obszarze, łącząc prezentowanie i testowanie technologii z edukacją, podnoszeniem świadomości oraz bezpośrednim kontaktem z użytkownikami. Centrum zostało zaprojektowane jako otwarte miejsce spotkań dla osób z niepełnosprawnościami, inżynierów i twórców technologii, organizacji społecznych, środowiska akademickiego oraz przedstawicieli sektora publicznego. Prezentowane rozwiązania Google oraz innych firm dotyczą m.in. wzroku, słuchu, motoryki, komunikacji oraz funkcji poznawczych.
Brak dostępności cyfrowej wyklucza z pełnego uczestnictwa w życiu społecznym i gospodarczym znaczne grupy społeczeństwa. Otwarcie Accessibility Discovery Centre w Warszawie to nasz krok w stronę budowania otwartej przestrzeni dialogu, w której technologia powstaje we współpracy ze społecznością, zgodnie z zasadą „nic o nas bez nas” – podkreśla Grzegorz Krumpholz, dyrektor ds. oprogramowania Google Health.
Bariery, z jakimi mierzą się poszczególne osoby, różnią się w zależności od sytuacji, otoczenia i dostępnych zasobów. Dlatego kluczowe jest, aby osoby z niepełnosprawnościami brały aktywny udział w tworzeniu produktów, inicjatyw i programów na każdym etapie – od pierwszego pomysłu po gotowe rozwiązanie.
Accessibility Discovery Centre tworzy warunki do bezpośredniej współpracy społeczności z zespołami projektowymi i inżynierskimi. Strefa warsztatowa została przygotowana z myślą o wspólnym testowaniu, wychwytywaniu błędów (Bug Bash) oraz hackathonach, które odegrały istotną rolę w rozwoju technologii dostępności Google. W trakcie takich wydarzeń rozwijane są technologie, które mogą trafić do produktów firmy. Przykładem niech będzie Live Transcribe – narzędzie przekształcające mowę i dźwięki z otoczenia w tekst wyświetlany na ekranie.
W obszarze komunikacji prezentowane są także Live Caption for Calls, umożliwiające korzystanie z napisów podczas rozmów telefonicznych, oraz Look to Speak, pozwalające wybierać wzrokiem słowa i zwroty wyświetlane na ekranie, które urządzenie następnie odczytuje na głos.
Przetestować można również obsługę komputera za pomocą ruchów głowy oraz mimiki dzięki Face Control w ChromeOS.
Sztuczna inteligencja znajduje zastosowanie m.in. w funkcjach wspierających osoby niewidome i słabowidzące. Guided Frame z technologią od Google DeepMind na urządzeniach Pixel wykorzystuje komunikaty głosowe, sygnały dźwiękowe i wibracje, aby pomóc odpowiednio ustawić aparat podczas wykonywania zdjęcia. Po zrobieniu fotografii osoba korzystająca z TalkBack może otrzymać generowany z wykorzystaniem modeli Gemini opis tego, co znajduje się w kadrze, a następnie zadawać dodatkowe pytania dotyczące zdjęcia.
Ekspozycję dopełnia strefa gier, przygotowana we współpracy z organizacjami społecznymi, pokazująca fizyczne technologie asystujące, alternatywne kontrolery do gier i dostosowane interfejsy, także umożliwiające sterowanie za pomocą wzroku. Przyświecają jej dwa cele – umożliwienie udziału w elektronicznej rozrywce, ale także dostarczenie atrakcyjnej formy uczenia się interfejsów, niwelujących bariery.
Accessibility Discovery Centre mieści się w warszawskim biurze Google przy Rondzie Ignacego Daszyńskiego 2C. Osoby i organizacje zainteresowane wizytą lub zaprezentowaniem technologii w ADC mogą skontaktować się z zespołem Google pod adresem adc-warsaw@google.com. Czytaj dalej →

Porozmawiaj z nami