Na naukę nigdy nie jest za późno. A wszechstronna wiedza i niestandardowe umiejętności przydają się w różnych sytuacjach, zwłaszcza kiedy wzrok zawodzi lub życie nie układa się po naszej myśli. Dlatego warto rozwijać talenty, uczyć się nowych umiejętności i stale poszerzać swoje horyzonty. Osoby niewidome i słabowidzące mogą to robić bezpłatnie w ramach Akademii ShareOKO – projektu realizowanego przez Fundację Widzimy Inaczej. Rusza właśnie rekrutacja do czwartej edycji projektu, zapisy będą trwały do 15 kwietnia br. lub do wyczerpania miejsc.
Autor: Fundacja Mir
Ruszają prace nad nowym programem rządowym na rzecz poprawy dostępności
Nowy program ma ułatwić osobom ze szczególnymi potrzebami, w tym seniorom czy osobom z niepełnosprawnościami, samodzielne życie oraz swobodne korzystanie z przestrzeni, miejsc, budynków i usług. W szczególności tych publicznych.
W Warszawie odbyło się spotkanie dot. prac nad nowym programem rządowym na rzecz poprawy dostępności. Uczestniczyli w nim przedstawiciele administracji rządowej.
Sejm za nowelą poszerzającą wsparcie osób z niepełnosprawnościami na studiach podyplomowych
Rozszerzenie wsparcia dla osób z niepełnosprawnościami na uczelniach przewiduje nowela ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce, którą w piątek przyjął Sejm. Umożliwi ona objęcie wsparciem nie tylko studentów i doktorantów, ale również słuchaczy studiów podyplomowych.
Za przyjęciem nowelizacji ustawy głosowało 437 posłów, nikt nie był przeciw i nikt nie wstrzymał się od głosu.
Nowelizacja ustawy Prawo o szkolnictwie wyższym i nauce przygotowana przez Ministerstwo Nauki i Szkolnictwa Wyższego rozszerza wsparcie dla osób z niepełnosprawnościami na uczelniach, obejmując nim kandydatów oraz uczestników studiów podyplomowych.
Obecnie uczelnie publiczne i niepubliczne otrzymują z budżetu państwa środki na zadania związane z zapewnieniem osobom z niepełnosprawnościami warunków do pełnego udziału w rekrutacji i kształceniu – na studiach oraz w szkołach doktorskich – lub do prowadzenia działalności naukowej. Ze wspomnianych środków uczelnie tworzą uczelniany fundusz wsparcia osób niepełnosprawnych. Dotychczasowe przepisy pozwalają wspierać studentów i doktorantów, ale pomijają uczestników studiów podyplomowych. Dzięki zmianom ustawa umożliwi wsparcie również tej grupy.
Wsparcie nie będzie wypłacane bezpośrednio w formie stypendium – środki zostaną natomiast przeznaczone na organizację warunków ułatwiających udział w rekrutacji lub kształceniu osób z niepełnosprawnościami. Zapewnią możliwość złożenia dokumentów w alternatywnej formie (np. elektronicznie lub przez pełnomocnika); pomoc asystenta podczas rekrutacji; wsparcie tłumacza języka migowego; dostosowanie materiałów dydaktycznych (np. wersja elektroniczna, nagrania audio, większa czcionka); zmianę formy egzaminu, np. ustny zamiast pisemnego; możliwość korzystania ze specjalistycznego oprogramowania; udział w zajęciach zdalnych lub w trybie hybrydowym.
– Rozwiązanie nie powoduje zwiększenia środków przeznaczonych na dotację (dla uczelni – przyp. PAP). Uczelnie będą dysponowały środkami w dotychczasowej wysokości, obliczanej według liczby studentów i doktorantów z niepełnosprawnościami, z możliwością wsparcia z tych środków także uczestników studiów podyplomowych – powiedziała podczas posiedzenia plenarnego poseł-sprawozdawca Katarzyna Kierzek-Koperska (KO).
Posłowie opozycji podczas sejmowej debaty pytali m.in. o to, czy pozostawienie środków na dotychczasowym poziomie nie wpłynie na poziom wsparcia i nie odbije się niekorzystnie na studentach i doktorantach z niepełnosprawnościami, którzy obecnie korzystają z funduszu.
Odpowiadając na te pytania, wiceminister nauki Maria Mrówczyńska wskazała, że obecnie na studiach uczy się 23 tys. studentów z niepełnosprawnościami, 455 doktorantów, a słuchaczy studiów podyplomowych jest około 270. – To 0,26 proc. wszystkich osób z niepełnosprawnościami, jakie na uczelniach w tej chwili funkcjonują – podkreśliła.
W dodatku uczelnie nie wykorzystują w pełni środków z funduszu. – W 2023 roku kwota przeznaczona na fundusz to 56 mln zł, a w 2024 roku powyżej 68 mln zł, czyli o 10 mln zł więcej. W 2024 roku niewydatkowanych było 22 proc. Średnio w ostatnich trzech latach nie jest wykorzystywanych 26 proc. Ta kwota nie wraca do budżetu państwa, ale zasila fundusz wsparcia osób z niepełnosprawnościami w kolejnym roku – zaznaczyła wiceminister Mrówczyńska.
Nowe przepisy mają wejść w życie 1 stycznia 2027 roku.
Teraz nowela trafi do Senatu.
Piotrków Trybunalski: Pierwszy taki zabieg w Polsce. Nadzieja dla chorych na jaskrę
Lekarze ze szpitala w Piotrkowie Trybunalskim przeprowadzili pierwszą w Polsce operację z użyciem nowoczesnego implantu przeciwjaskrowego Ahmed ClearPath 350. To ważny moment – nie tylko dla samej placówki, ale też dla pacjentów w całym kraju.
Zabieg przebiegł bez powikłań.
MRPiPS: Reforma pomocy społecznej zmienia zasady opłat za DPS
Coraz bliżej koniec kontrowersyjnej praktyki opłat za miejsce w Domach Pomocy Społecznej przez dzieci. Nowelizacja ustawy o pomocy społecznej jasno wskazuje, że do płatności za pobyt w DPS swojej rodziny mogą być pociągnięte tylko osoby pełnoletnie.
Do tej pory spotykaliśmy się z sytuacjami kiedy np. kilkuletnia dziewczynka była obarczona finansową odpowiedzialnością za pobyt swojego dziadka w DPS. Dziecko znajdujące się w nierównej sytuacji psycho- społecznej było zagrożone konsekwencjami finansowymi dorosłych.
Proponowane przez Ministerstwo Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej rozwiązania, skupią się na ochronie dobra osób niepełnoletnich, ale także na całościowym uregulowaniu odpowiedzialności za kwestię płatności za Domy Pomocy Społecznej.
Z opłat zwolnione mają zostać również (obowiązkowo, a nie jak dzisiaj fakultatywnie) osoby, które doświadczyły przemocy rodzinnej (w przypadku przedstawienia dowodów).
Do katalogu osób płacących za DPS mają zostać dodane:
– osoby, które nabyły nieruchomość na podstawie umowy darowizny,
– lub zawarły umowę dożywocia (ochrona seniorów i osób z niepełnosprawnościami). Bliżej realnych potrzeb
Kompleksowa nowelizacja, największa od 20 lat, porządkuje i ujednolica przepisy, aby pomoc społeczna mogła trafiać precyzyjnie do tych grup, które jej najbardziej potrzebują.
Reforma odpowiada na wyzwania od lat zgłaszane przez środowisko pomocy społecznej, takie jak:
– większy dostęp do usług społecznych,
– rozwój wsparcia środowiskowego, a nie instytucjonalnego
– zwiększenie zasobów mieszkalnictwa wspomaganego,
– profesjonalizację poradnictwa i interwencji kryzysowej.
– Projekt ustawy o zmianie ustawy o pomocy społecznej oraz niektórych innych ustaw został 26.03.2026 skierowany do konsultacji publicznych.
Od rekreacji po medale. Sport osób z niepełnosprawnościami w Krakowie
Sport w Krakowie coraz wyraźniej pokazuje, że może być przestrzenią otwartą dla wszystkich – niezależnie od sprawności. Osoby z niepełnosprawnościami nie tylko pojawiają się na trybunach, ale coraz częściej aktywnie uczestniczą w treningach i zawodach, rozwijając swoje pasje i osiągając imponujące wyniki. Miasto od lat wspiera ten kierunek, tworząc warunki sprzyjające zarówno rekreacji, jak i profesjonalnemu uprawianiu sportu.
Jednym z najbardziej rozpoznawalnych przykładów jest Cracovia Maraton, który od początku swojej historii uwzględnia rywalizację zawodników poruszających się na wózkach. Symbolem tej sportowej determinacji jest Rafał Wilk – wielokrotny medalista paraolimpijski i legenda krakowskich zmagań maratońskich. Jego sukcesy są inspiracją, ale organizatorzy podkreślają, że bohaterem jest każdy uczestnik, który podejmuje wyzwanie startu i pokonuje własne ograniczenia.
Miasto konsekwentnie usuwa bariery, które mogłyby utrudniać udział w wydarzeniach sportowych. Osoby z niepełnosprawnościami są zwolnione z opłat startowych w biegach organizowanych przez miejskie instytucje, co sprawia, że więcej mieszkańców może spróbować swoich sił i poczuć atmosferę sportowej rywalizacji. To realne wsparcie, które przekłada się na rosnącą frekwencję i większą widoczność sportu osób z niepełnosprawnościami.
Działania Krakowa nie kończą się jednak na organizacji imprez. W ramach programu „Ambasadorzy Krakowskiego Sportu” miasto współpracuje z uznanymi zawodnikami, takimi jak Karolina Pęk czy Maksym Chudzicki, a także ze środowiskami sportowymi, między innymi Amp Futbol Kraków. Miasto wspiera również finansowo organizację zawodów i lig w różnych dyscyplinach, od bilarda po koszykówkę na wózkach, co sprzyja rozwojowi parasportu i budowaniu silnej społeczności sportowców.
Ważnym miejscem na mapie Krakowa jest Hala 100-lecia KS Cracovia wraz z działającym tam Centrum Sportu Osób Niepełnosprawnych. To nowoczesna przestrzeń zaprojektowana z myślą o pełnej dostępności, gdzie mogą trenować zarówno amatorzy, jak i zawodnicy przygotowujący się do startów na wysokim poziomie. Obiekt umożliwia organizację różnorodnych zajęć i zawodów, a jednocześnie sprzyja integracji, ponieważ wiele treningów odbywa się wspólnie dla osób z niepełnosprawnościami i pełnosprawnych.
Oferta centrum jest bardzo szeroka i obejmuje zajęcia dla osób w każdym wieku. Uczestnicy mogą spróbować swoich sił w różnych dyscyplinach – od sportów walki i łucznictwa, przez tenis stołowy i wioślarstwo, aż po bardziej wyspecjalizowane aktywności, takie jak goalball, szermierka na wózkach czy blind football. Wszystkie zajęcia prowadzone są przez wykwalifikowanych trenerów, którzy potrafią dostosować trening do indywidualnych możliwości uczestników i wspierać ich rozwój sportowy.
Kraków pokazuje, że sport może być skutecznym narzędziem integracji i przełamywania barier. Dzięki konsekwentnym działaniom miasta coraz więcej osób z niepełnosprawnościami ma szansę nie tylko aktywnie spędzać czas, ale też realizować sportowe ambicje i budować pewność siebie.
Ponad 40 tysięcy nowych rent w 2025 roku. Kto najczęściej je otrzymuje
W 2025 roku Zakład Ubezpieczeń Społecznych przyznał ponad 40 tysięcy rent z tytułu niezdolności do pracy. Dane pokazują wyraźnie, że wraz z wiekiem rośnie liczba osób korzystających z tego świadczenia, a największą grupę nowych rencistów stanowią mężczyźni.
Zdecydowanie najczęściej przyznawane były renty z tytułu częściowej niezdolności do pracy. Stanowiły one około dwóch trzecich wszystkich nowych decyzji. Znacznie rzadziej orzekano całkowitą niezdolność do pracy, a najmniejszą grupę stanowiły osoby, które oprócz tego świadczenia otrzymały także dodatek pielęgnacyjny.
Statystyki pokazują wyraźną przewagę mężczyzn wśród osób, którym przyznano rentę. W ubiegłym roku było ich ponad 25 tysięcy, podczas gdy kobiet niespełna 14,5 tysiąca. Różnice widać również w wieku. Średni wiek mężczyzn wyniósł nieco ponad 54 lata, natomiast kobiet niecałe 50 lat. W ujęciu ogólnym przeciętny wiek osoby otrzymującej rentę to 52,5 roku. Ma to związek między innymi z obowiązującym w Polsce wiekiem emerytalnym, który jest niższy dla kobiet.
Zależność między wiekiem a liczbą przyznawanych świadczeń jest bardzo wyraźna. Wśród osób młodych renty przyznawane są sporadycznie i dotyczą pojedynczych przypadków w skali roku. Sytuacja zmienia się wraz z wiekiem. W okolicach czterdziestki liczba nowych świadczeń wyraźnie rośnie, natomiast po pięćdziesiątce przekracza już tysiąc rocznie dla jednego rocznika. Najwięcej decyzji dotyczyło osób w wieku od 56 do 58 lat.
Jednocześnie w statystykach widać spadek liczby przyznawanych rent wśród osób zbliżających się do wieku emerytalnego. W przypadku kobiet różnica między 58 a 59 rokiem życia jest bardzo wyraźna, podobnie jak u mężczyzn między 63 a 64 rokiem życia. Wynika to z przepisów, zgodnie z którymi renta z tytułu niezdolności do pracy przysługuje tylko tym osobom, które nie mają jeszcze prawa do emerytury lub nie spełniają warunków do jej uzyskania.
ZUS zwraca uwagę, że dużą rolę w ograniczaniu liczby nowych rent odgrywa profilaktyka zdrowotna. Jednym z narzędzi jest rehabilitacja lecznicza finansowana przez Zakład. Program kierowany jest do osób zagrożonych utratą zdolności do pracy, ale rokujących poprawę stanu zdrowia. Turnusy rehabilitacyjne trwają zwykle nieco ponad trzy tygodnie i obejmują między innymi fizjoterapię, ćwiczenia ruchowe, terapię manualną oraz wsparcie psychologiczne. Uczestnicy nie ponoszą kosztów leczenia, pobytu ani dojazdu.
Równie istotne są działania poprawiające bezpieczeństwo pracy. ZUS prowadzi program wsparcia dla przedsiębiorców, którzy chcą inwestować w rozwiązania ograniczające ryzyko wypadków i chorób zawodowych. W ramach konkursu można uzyskać dofinansowanie sięgające 350 tysięcy złotych. Na ten cel przeznaczono 150 milionów złotych, a wnioski można składać elektronicznie do 24 marca 2026 roku.
Dane ZUS pokazują, że problem niezdolności do pracy wciąż dotyczy dużej liczby osób, szczególnie w starszych grupach wiekowych. Jednocześnie podkreślają znaczenie działań profilaktycznych i poprawy warunków pracy, które mogą pomóc wielu osobom dłużej pozostać aktywnymi zawodowo.
Kraków rozwija system wsparcia dla osób z niepełnosprawnościami i ich rodzin
Kraków konsekwentnie inwestuje w działania wspierające osoby z niepełnosprawnościami oraz ich bliskich. Na ten cel przeznaczane są setki milionów złotych, które trafiają m.in. na transport specjalistyczny, centra wsparcia, zajęcia dla dzieci, projekty integracyjne i aktywizację zawodową. Z miejskich programów korzystają tysiące mieszkańców, a pomoc obejmuje zarówno rozwój infrastruktury, jak i opiekę, rehabilitację, edukację oraz aktywność społeczną.
Miasto systematycznie poszerza ofertę wsparcia, dbając także o dostępność usług publicznych. Budynki Urzędu Miasta Krakowa są stopniowo dostosowywane do potrzeb osób z różnymi ograniczeniami. Likwidowane są bariery architektoniczne, montowane windy i podjazdy, a także wprowadzane oznaczenia ułatwiające orientację osobom niewidomym i słabowidzącym. W wielu miejscach działają pętle indukcyjne dla osób niedosłyszących.
Mieszkańcy mogą skorzystać z pomocy tłumacza polskiego języka migowego – zarówno na miejscu, jak i zdalnie. Równolegle rozwijane są usługi cyfrowe, dzięki którym coraz więcej spraw można załatwić online. Strony internetowe miasta są dostosowywane do standardów dostępności, co pozwala na wygodne korzystanie z nich także osobom korzystającym z czytników ekranu.
Wprowadzane są również rozwiązania organizacyjne ułatwiające kontakt z urzędem, takie jak możliwość wcześniejszego umawiania wizyt, wsparcie przeszkolonych pracowników czy materiały informacyjne przygotowane w przystępnej formie. Wszystko to ma zapewnić równy dostęp do usług publicznych i stworzyć bardziej przyjazną administrację.
System wsparcia obejmuje osoby w każdym wieku. Jednym z jego filarów jest transport specjalistyczny „od drzwi do drzwi”. W 2025 roku skorzystało z niego ponad 71 tysięcy osób, a koszt realizacji przekroczył 4,2 mln zł. Miasto finansuje także dowóz do środowiskowych domów samopomocy – miesięcznie korzysta z niego około 140 osób.
Duże znaczenie ma również wsparcie dla opiekunów osób niesamodzielnych. W ramach opieki wytchnieniowej i odciążeniowej w 2025 roku całodobową pomocą objęto 330 osób, a dodatkowo dostępna jest opieka dzienna w miejscu zamieszkania. Projekt „Wspornik – Punkt Wsparcia Opiekunów” oferuje nie tylko chwilowe odciążenie, ale też dostęp do specjalistów – lekarzy, psychologów i pielęgniarek. Skorzystało z niego kilkaset osób.
Miasto prowadzi także Świetlicę Interwencyjno-Wytchnieniową dla dzieci i młodzieży ze sprzężonymi niepełnosprawnościami, z której co miesiąc korzysta około 60 osób. Szczególne wsparcie kierowane jest do rodzin wychowujących dzieci z niepełnosprawnościami. Program „Kraków dla Rodziny N” zapewnia dostęp do ulg i wydarzeń społecznych. W 2025 roku wydano około 6200 nowych kart, a liczba aktywnych przekroczyła 37 tysięcy.
Kraków rozwija również wyspecjalizowane ośrodki wsparcia, w tym kluby dla dzieci i młodzieży z niepełnosprawnością wzroku oraz z wadami słuchu i mowy. Oferują one kompleksową pomoc – od rehabilitacji i edukacji po integrację społeczną, sport i turystykę. Działa także Centrum Wsparcia dla Rodziców dzieci ze sprzężonymi niepełnosprawnościami.
Duży nacisk kładziony jest na organizację wypoczynku. W ubiegłym roku z półkolonii skorzystało blisko 500 dzieci, a dodatkowo ponad 2,5 tysiąca młodych mieszkańców wzięło udział w letnich wyjazdach.
Skala działań i liczba beneficjentów pokazują, że miasto buduje kompleksowy system pomocy, który obejmuje nie tylko osoby z niepełnosprawnościami, ale także ich rodziny i opiekunów. To konsekwentnie realizowana polityka oparta na dostępności i włączaniu społecznym.
mObywatel Junior z ważną nowością. Legitymacja osoby z niepełnosprawnością w telefonie
Aplikacja mObywatel Junior rozwija się o kolejne funkcje, które mają ułatwić codzienne życie uczniom i ich rodzicom. Do dostępnych już dokumentów dołączyła właśnie cyfrowa legitymacja osoby z niepełnosprawnością.
Jak podkreśla wiceminister cyfryzacji Dariusz Standerski, to element szerszego procesu upraszczania usług publicznych. Nowe rozwiązania pozwalają szybciej załatwiać sprawy i eliminują konieczność noszenia tradycyjnych dokumentów w formie plastikowych kart.
Cyfrowa legitymacja zawsze pod ręką
Nowy dokument w aplikacji umożliwia młodym osobom z orzeczeniem o niepełnosprawności potwierdzanie swojego statusu oraz korzystanie z przysługujących ulg i zniżek – bezpośrednio z poziomu telefonu. To oznacza większą wygodę i mniej formalności w codziennych sytuacjach, takich jak podróże czy korzystanie z różnych usług.
Dodanie legitymacji do aplikacji jest proste i zajmuje chwilę. Wystarczy wybrać opcję „Dodaj” na ekranie głównym, a następnie wskazać odpowiedni dokument z listy dostępnych. Cały proces ogranicza się do kilku kliknięć.
mObywatel Junior – coraz więcej możliwości
mObywatel Junior został uruchomiony we wrześniu 2025 roku. Już na starcie uczniowie mogli korzystać z cyfrowej legitymacji szkolnej. W kolejnych miesiącach aplikację rozbudowano o Kartę Dużej Rodziny oraz tymczasowe prawo jazdy, które pozwala młodym kierowcom prowadzić pojazdy jeszcze przed odebraniem tradycyjnego dokumentu.
Obecnie, wraz z dodaniem legitymacji osoby z niepełnosprawnością oraz Legitymacji Ulgowych Usług Transportowych, użytkownicy mają do dyspozycji już pięć różnych dokumentów w jednym miejscu.
Spacer sensoryczny i audiodeskrypcja. Nowe oblicze Kanału „Dętka” na 100-lecie obiektu i Światowego Dnia Wody
Zabytkowy kanał pod Placem Wolności obchodzi swoje 100-lecie w wyjątkowy sposób. Już 22 marca 2026 roku Muzeum Miasta Łodzi zaprasza na obchody Światowego Dnia Wody, które w tym roku koncentrują się na pełnej dostępności. W programie m.in. spacer sensoryczny dla osób niewidomych, warsztaty dźwiękowe i film z audiodeskrypcją.
Łódzka „Dętka” to wyjątkowe magiczne miejsce – ceglany korytarz ukryty pod brukiem Placu Wolności, który od wieku fascynuje mieszkańców i turystów. Tegoroczne święto wody jest jednak inne niż poprzednie. Dzięki unijnemu wsparciu muzeum przeszło metamorfozę, stając się przestrzenią otwartą na osoby ze szczególnymi potrzebami.