Europejskie miasta mają jeszcze kilka dni na zgłoszenie swoich kandydatur do konkursu Access City Award 2027. To okazja, aby zaprezentować działania podejmowane na rzecz poprawy dostępności, podzielić się dobrymi praktykami z innymi europejskimi miastami oraz zdobyć uznanie za konsekwentne tworzenie przestrzeni przyjaznej wszystkim mieszkańcom.
W konkursie mogą uczestniczyć miasta znajdujące się w państwach Unii Europejskiej, które liczą ponad 50 tysięcy mieszkańców. Możliwe jest również zgłoszenie obszaru miejskiego tworzonego przez co najmniej dwa miasta, których łączna liczba mieszkańców przekracza 50 tysięcy, pod warunkiem że znajdują się one w państwie UE, w którym nie ma więcej niż dwóch miast liczących ponad 50 tysięcy mieszkańców.
Ocenie będą podlegały zarówno działania już zrealizowane, jak i te zaplanowane na przyszłość. Jury zwróci uwagę między innymi na dostępność budynków i przestrzeni publicznych, transportu oraz związanej z nim infrastruktury. Istotne będą także rozwiązania dotyczące informacji i komunikacji, w tym dostępność technologii informacyjno-komunikacyjnych, a także dostępność usług i obiektów publicznych.
Organizatorzy podkreślają, że konkurs ma nie tylko nagradzać najlepsze rozwiązania, ale również umożliwiać miastom prezentowanie doświadczeń i wymianę dobrych praktyk. Szczególne znaczenie ma podejście, w którym osoby z niepełnosprawnościami są aktywnie zaangażowane w działania na rzecz poprawy dostępności.
Na laureatów czekają również nagrody finansowe. Zwycięskie miasto otrzyma 150 tysięcy euro, zdobywca drugiego miejsca 120 tysięcy euro, a miasto sklasyfikowane na trzeciej pozycji 80 tysięcy euro.
W tegorocznej edycji Komisja Europejska planuje ponadto przyznać specjalne wyróżnienie za dostępne usługi świadczone w społeczności lokalnej. Ma ono trafić do miasta, które rozwija rozwiązania wspierające osoby z niepełnosprawnościami w codziennym życiu, pomagając im pozostawać aktywnymi członkami lokalnej społeczności i ograniczając konieczność korzystania z opieki instytucjonalnej.
Termin zgłaszania kandydatur upływa 4 września 2026 roku o godzinie 12:00 czasu środkowoeuropejskiego. Po jego zakończeniu rozpocznie się dwuetapowa ocena zgłoszeń.
W pierwszym etapie krajowe jury przeanalizują kandydatury zgłoszone w poszczególnych państwach i wybiorą maksymalnie dwa miasta, które przejdą do etapu europejskiego. Następnie zgłoszenia finalistów oceni jury europejskie, które wyłoni zwycięzcę, laureatów drugiego i trzeciego miejsca oraz ewentualne miasta wyróżnione w ramach specjalnych kategorii.
Ogłoszenie miast zakwalifikowanych do finału planowane jest na listopad 2026 roku. Laureaci konkursu zostaną natomiast przedstawieni podczas ceremonii Access City Award, która odbędzie się 4 grudnia 2026 roku w ramach konferencji z okazji Europejskiego Dnia Osób z Niepełnosprawnościami.
Konkurs Access City Award jest również okazją do pokazania, jak różne miasta w Europie odpowiadają na potrzeby mieszkańców. Prezentowane w jego ramach rozwiązania mogą stać się inspiracją dla kolejnych samorządów i przyczynić się do tworzenia bardziej dostępnych przestrzeni, usług i społeczności w całej Unii Europejskiej. Czytaj dalej →

„Mamo, nie widzę, co jest na tablicy”, „Tato, mogę usiąść bliżej telewizora?” – tak czasem zaczyna się historia krótkowzroczności u dziecka. Pojawiają się okulary, dziecko znów widzi wyraźnie i rodzice mogą pomyśleć, że sprawa jest załatwiona. Tymczasem wada wzroku może się pogłębiać wraz z rozwojem oka. Dobra wiadomość jest jednak taka, że dziś coraz lepiej wiemy, jak ten proces spowalniać, a rozwój nowych technologii daje nadzieję na jeszcze skuteczniejszą kontrolę krótkowzroczności u dzieci. Czytaj dalej →

Już 22 sierpnia 2026 roku odbędzie się 15. edycja Europejskiej Nocy Literatury organizowanej przez Wrocławski Instytut Kultury. Tegoroczne wydarzenie zawita na wrocławskie osiedle Borek, a jego hasłem przewodnim będzie „Wspólnota — czyli jak odnaleźć to, czego nigdy się nie zgubiło”.
Europejska Noc Literatury od 2013 roku jest jednym z ważniejszych wydarzeń literackich we Wrocławiu. Jej charakterystycznym elementem są publiczne czytania fragmentów książek w wykonaniu znanych przedstawicieli świata kultury. W tym roku za wybór lektur odpowiada kurator wydarzenia, wrocławski artysta Filip Zawada.
W ramach tegorocznej edycji przygotowano 10 lokalizacji, w których prezentowane będą fragmenty 10 wybranych książek. Każdy tekst zostanie odczytany w danym miejscu dziesięciokrotnie. Dzięki temu uczestnicy mogą samodzielnie zaplanować trasę literackiej wędrówki po Borku, wybierając kilka lokalizacji, odwiedzając wszystkie albo wracając do wybranego czytania więcej niż raz.
Wydarzenie uwzględnia również potrzeby osób z niepełnosprawnościami. Ponad połowa miejsc, w których odbywać się będą czytania, została przystosowana do potrzeb osób z niepełnosprawnością ruchową. Organizatorzy przygotowali także dwa wydarzenia towarzyszące poświęcone dostępności.
22 sierpnia odbędzie się spacer z audiodeskrypcją „Borek malarski”, organizowany we współpracy z Fundacją Katarynka. Początek zaplanowano na godzinę 17:00. O godzinie 18:00 rozpocznie się natomiast spacer z Polskim Językiem Migowym „Borek literacki”.
Oba spacery będą połączone z wizytami w miejscach, w których odbywać się będą czytania. W zależności od lokalizacji uczestnicy będą mogli skorzystać z audiodeskrypcji, pętli indukcyjnej albo tłumaczenia na Polski Język Migowy.
Zapisy na spacery prowadzone są do 20 sierpnia pod adresem e-mail: marta.konieczna@instytutkultury.pl oraz pod numerem telefonu 501-214-914. Organizatorzy zaznaczają jednak, że osoby zainteresowane mogą skontaktować się również 21 sierpnia. Jeśli pozostaną wolne miejsca, udział w wydarzeniu będzie nadal możliwy.
Osoby zapisane otrzymają szczegółowe informacje dotyczące miejsca spotkania z prowadzącym oraz trasy wybranego spaceru.
15. edycja Europejskiej Nocy Literatury odbędzie się 22 sierpnia 2026 roku we Wrocławiu. Szczegółowe informacje na temat wydarzenia są dostępne na stronie internetowej nocliteratury.pl oraz w mediach społecznościowych Europejskiej Nocy Literatury.
Organizatorem wydarzenia jest Wrocławski Instytut Kultury. Projekt został dofinansowany ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego pochodzących z Funduszu Promocji Kultury. Czytaj dalej →

DPD Polska, we współpracy z Politechniką Morską w Szczecinie i Polskim Związkiem Niewidomych Okręgu Pomorskiego, przeprowadziło kompleksowe badanie dostępności automatów paczkowych – pierwsze tego typu w Polsce. Na podstawie wniosków z eksperymentów z udziałem osób z niepełnosprawnością wzroku i ruchową, firma wprowadziła szereg zmian w automatach DPD Pickup i aplikacji DPD Mobile, ułatwiając korzystanie z usług osobom z ograniczoną mobilnością, niewidomym i słabowidzącym oraz seniorom.
DPD Polska we współpracy z zespołem Wydziału Inżynieryjno-Ekonomicznego Transportu Politechniki Morskiej w Szczecinie oraz Polskim Związkiem Niewidomych, Okręg Zachodniopomorski, przeprowadziło w 2025 roku kompleksowe badania dostępności automatów paczkowych. To pierwsza tego typu inicjatywa w Polsce.
„Badanie objęło cztery eksperymenty z udziałem osób z różnymi rodzajami i stopniami niepełnosprawności, w tym z udziałem osób poruszających się na wózkach, osób niewidomych i słabowidzących oraz z ograniczeniami ruchowymi. Zastosowaliśmy również kombinezon odczuć wieku starczego, który pozwolił nam doświadczyć barier, z jakimi na co dzień mierzą się osoby starsze. Każdy aspekt obsługi automatu, od możliwości podjazdu, przez dostępność skrytek, aż po użyteczność aplikacji mobilnej, został oceniony w warunkach rzeczywistych i przełożony na konkretne rekomendacje” – komentuje dr hab. Stanisław Iwan, prof. PM, dziekan Wydziału Inżynieryjno-Ekonomicznego Transportu Politechniki Morskiej w Szczecinie. Czytaj dalej →

Na stanowisko Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych oraz Sekretarza Stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej powołana została Monika Sikora, wcześniej podsekretarz stanu w Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej, gdzie odpowiadała m.in. za Europejski Fundusz Społeczny Plus, politykę dostępności oraz wybrane obszary polityki mieszkaniowej.
13 sierpnia 2026 r. Prezes Rady Ministrów Donald Tusk powołał Monikę Sikorę na stanowisko Pełnomocnika Rządu do Spraw Osób Niepełnosprawnych oraz Sekretarz Stanu w Ministerstwie Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej. W ramach tej funkcji odpowiada za koordynację polityki rządu na rzecz osób z niepełnosprawnościami, rozwój polityki dostępności oraz współpracę z organizacjami społeczeństwa obywatelskiego i partnerami krajowymi oraz zagranicznymi. Czytaj dalej →

Międzynarodowy zespół naukowców opracował system sztucznej inteligencji, który może znacząco zwiększyć skuteczność diagnostyki dziedzicznych chorób siatkówki. Choroby te są jedną z głównych przyczyn utraty wzroku u dzieci i osób młodych. Informuje o tym najnowsze wydanie periodyku „Nature Medicine”.
W badaniu uczestniczyli również naukowcy z Polski, w tym prof. Andrzej Grzybowski z Uniwersytetu Warmińsko-Mazurskiego w Olsztynie, kierownik Instytutu Okulistycznych Badań Naukowych w Poznaniu, a także dr hab. Adrian Smędowski, zastępca kierownika Katedry i Kliniki Okulistyki Śląskiego Uniwersytetu Medycznego w Katowicach.
Diagnostyka z wykorzystaniem sztucznej inteligencji jest szczególnie ważna w dziedzicznych chorobach siatkówki. Za rozwój tych schorzeń odpowiada ponad 300 genów, a podobny obraz kliniczny mogą wywołać różne mutacje. Rozpoznanie wymaga połączenia badania okulistycznego, wielomodalnego obrazowania oraz kosztownych badań genetycznych, które nie są powszechnie dostępne.
Ogromne znaczenie ma wczesne wykrycie tych schorzeń, gdyż coraz częściej opracowywane są terapie genowe. „Im szybciej zostanie ustalone najbardziej prawdopodobne podłoże genetyczne choroby, tym wcześniej pacjent może zostać zakwalifikowany do odpowiedniego leczenia lub badania klinicznego” – przekonuje w przekazanej PAP informacji prasowej prof. Andrzej Grzybowski.
System sztucznej inteligencji o nazwie PRetina4IRD analizuje fotografie dna oka, obrazy optycznej koherentnej tomografii (OCT) oraz podstawowe dane kliniczne pacjenta, aby przewidzieć najbardziej prawdopodobne podłoże genetyczne choroby jeszcze przed wykonaniem kosztownych badań genetycznych. Dzięki temu można zmniejszyć liczbę tych badań, typując u danej osoby najbardziej prawdopodobne genotypy.
Model opracowano na podstawie danych 1843 pacjentów (3376 oczu) z genetycznie potwierdzonymi dziedzicznymi chorobami siatkówki, pochodzących z dziewięciu ośrodków w Chinach, Korei Południowej i Polsce. Przeprowadzono także prospektywne, randomizowane badanie kliniczne obejmujące prawie 300 pacjentów z podejrzeniem dziedzicznych chorób siatkówki. Badanie to polegało na tym, że lekarzy losowo przydzielono do grupy korzystającej z Retina4IRD lub do grupy prowadzącej diagnostykę standardową bez wsparcia sztucznej inteligencji. W obu badaniach analizowano 17 najważniejszych kategorii genotypowych.
Wykazano, że lekarze korzystający ze wsparcia systemu Retina4IRD osiągnęli 88,5 proc. trafności w identyfikacji właściwego genu wśród pięciu najbardziej prawdopodobnych rozpoznań, w porównaniu z 67,3 proc. w grupie specjalistów pracujących bez pomocy sztucznej inteligencji. Zastosowanie systemu poprawiło również decyzje dotyczące dalszej diagnostyki i postępowania terapeutycznego.
Prof. Grzybowski stwierdził, że system sztucznej inteligencji wpływał na decyzje lekarzy. Ci, którzy korzystali z Retina4IRD częściej korygowali początkowe rozpoznanie w sposób zgodny z późniejszym wynikiem badania genetycznego, co wskazuje, że system skutecznie wspomagał proces podejmowania decyzji klinicznych.
Specjalista zaznaczył przy tym, że AI nie ma zastąpić badań genetycznych. „System ma wspomagać diagnostykę poprzez wskazanie najbardziej prawdopodobnych genotypów, natomiast ostateczne rozpoznanie nadal wymaga potwierdzenia badaniem genetycznym” – wskazał. Może zatem skrócić proces diagnostyczny, ograniczyć liczbę niepotrzebnych badań genetycznych, ułatwić wybór odpowiednich paneli genetycznych oraz przyspieszyć kwalifikację pacjentów do terapii genowych i badań klinicznych.
Retina4IRD obejmuje jednak jedynie 17 najważniejszych genotypów. Większość danych pochodzi z populacji azjatyckich, a system wykorzystuje wyłącznie fotografie dna oka i OCT, bez integracji innych badań, takich jak autofluorescencja czy elektroretinografia.
„Badanie pokazuje, że sztuczna inteligencja może wspierać przewidywanie genotypu na podstawie fenotypu okulistycznego oraz realnie poprawiać proces diagnostyczny, co stanowi istotny krok w kierunku medycyny precyzyjnej” – uważa prof. Grzybowski. Dodaje, że AI nie zastępuje lekarza, może jedynie usprawnić diagnostykę i poprawić trafność decyzji klinicznych.
Międzynarodowe badania wpisują się w działalność Polskiego Konsorcjum Sztucznej Inteligencji w Okulistyce, utworzonego w 2024 r. z inicjatywy prof. Andrzeja Grzybowskiego. Konsorcjum skupia czołowe polskie ośrodki kliniczne, akademickie i technologiczne oraz partnerów zagranicznych, tworząc platformę współpracy w zakresie rozwoju, walidacji i wdrażania metod sztucznej inteligencji do diagnostyki i leczenia chorób oczu. Czytaj dalej →

W środę podczas specjalnego posiedzenia Połączonego Centrum Operacyjnego Cyberbezpieczeństwa omówiono sprawę incydentu cyberbezpieczeństwa, do którego doszło w firmie MyDr, dostarczającej oprogramowanie dla lekarzy i placówek ochrony zdrowia.
Firma potwierdziła, że doszło do nieuprawnionego dostępu do danych historycznych (do kwietnia 2024 roku) gabinetów lekarskich, które były przechowywane w systemach firmy MyDr. Może to dotyczyć 18,8 milionów osób i ponad 12 tys. placówek medycznych.
Na polecenie wicepremiera Krzysztofa Gawkowskiego dalsze działania w tej sprawie podejmowane są w ścisłej koordynacji z ministrem koordynatorem służb specjalnych, minister zdrowia, prezesem Urzędu Ochrony Danych Osobowych oraz Prokuraturą Krajową i Centralnym Biurem Zwalczania Cyberprzestępczości.
Po identyfikacji, czyje dane zostały w sposób nieuprawniony przejęte przez cyberprzestępców, będą one sukcesywnie przekazywane do serwisu bezpiecznedane.gov.pl, w którym każdy będzie mógł sprawdzić, czy ten incydent dotyczy go bezpośrednio. Z uwagi na to, że administratorem danych są poszczególne gabinety lekarskie oraz placówki ochrony zdrowia, proces przekazania danych do serwisu bezpiecznedane.gov.pl może zająć kilka dni.
Podczas spotkania potwierdzono, że incydent dotyczył wyłącznie danych zawartych w systemach firmy MyDr, bez wpływu na bieżące funkcjonowanie jednostek ochrony zdrowia w zakresie zapewnienia opieki zdrowotnej, w tym wystawiania recept pacjentom. Czytaj dalej →

Co zrobić, gdy rozlegnie się syrena alarmowa? Jak sprawdzić, czy pojawiające się w internecie informacje o zagrożeniu są prawdziwe? Gdzie znaleźć oficjalne komunikaty i jak ustalić najbliższe bezpieczne miejsce? Odpowiedzi na te pytania będzie można uzyskać podczas Krajowego Treningu Reagowania Akademii OLiOC, który odbędzie się w sobotę, 29 sierpnia.
W całej Polsce zostaną uruchomione bezpłatne punkty edukacyjne, w których mieszkańcy będą mogli spotkać się z ekspertami oraz przedstawicielami służb. Celem wydarzenia jest przede wszystkim przygotowanie społeczeństwa do właściwego reagowania w sytuacjach kryzysowych.
Uczestnicy dowiedzą się między innymi, jak rozpoznawać sygnały alarmowe i odróżniać alarm dla ludności od sygnałów wykorzystywanych lokalnie przez Ochotnicze Straże Pożarne. Ważną częścią spotkań będzie również nauka weryfikowania informacji. Eksperci pokażą, jak korzystać z oficjalnych źródeł, takich jak Alert RCB, Regionalny System Ostrzegania czy komunikaty służb, oraz jak unikać dezinformacji rozpowszechnianej w internecie.
Podczas treningu będzie można także dowiedzieć się, jak w sytuacji zagrożenia szybko ustalić właściwy sposób postępowania i znaleźć najbliższe miejsce schronienia. Organizatorzy zwrócą również uwagę na przygotowanie plecaka ewakuacyjnego. Uczestnicy zobaczą przykładowe wyposażenie i dowiedzą się, jak dostosować jego zawartość do wieku, stanu zdrowia oraz indywidualnych potrzeb poszczególnych członków rodziny.
Tegoroczna edukacja została oparta na prostym schemacie: najpierw należy rozpoznać sygnał alarmowy, następnie sprawdzić komunikat w oficjalnym źródle, a później odpowiednio zareagować, ustalając sposób postępowania i sprawdzając najbliższe bezpieczne miejsce.
„Bezpieczeństwo budujemy nie tylko poprzez inwestycje w system ochrony ludności, ale również poprzez przygotowanie każdej i każdego z nas. Krajowy Trening Reagowania daje mieszkańcom możliwość zdobycia umiejętności, które mogą okazać się bezcenne w sytuacji kryzysowej” – podkreśla Magdalena Roguska, sekretarz stanu w Ministerstwie Spraw Wewnętrznych i Administracji.
Punkty Akademii OLiOC będą działały 29 sierpnia od godzin porannych w tysiącach miejsc w całym kraju. Zostaną zorganizowane między innymi w centrach miast, miejscowościach turystycznych, przy remizach Ochotniczej Straży Pożarnej, a także w bibliotekach i domach kultury.
W organizację wydarzenia zaangażowani są wojewodowie, samorządy, Państwowa Straż Pożarna, Ochotnicze Straże Pożarne, Policja oraz organizacje społeczne. Informacji o lokalizacji punktów i godzinach ich działania należy szukać na stronach internetowych oraz w mediach społecznościowych urzędów gmin i urzędów wojewódzkich.
Materiały edukacyjne dotyczące ochrony ludności i obrony cywilnej są również dostępne na stronie Ministerstwa Spraw Wewnętrznych i Administracji: www.gov.pl/olioc. Czytaj dalej →

Ministerstwo Spraw Wewnętrznych i Administracji przygotowuje duży pakiet zmian w przepisach dotyczących spraw obywatelskich. Od 1 grudnia 2026 roku wejdą w życie nowe regulacje, które mają uprościć formalności, usprawnić działanie urzędów oraz dopasować procedury do wyzwań współczesnego świata. Zmiany obejmą dowody osobiste, paszporty, rejestrację stanu cywilnego oraz postępowania w sprawach o obywatelstwo. Czytaj dalej →