Choć urzędy mają służyć wszystkim mieszkańcom, wiele z nich wciąż nie zapewnia samodzielnego korzystania z usług publicznych osobom ze szczególnymi potrzebami. Raport z kontroli NIK obejmujący lata 2019–2025 pokazuje, że działania podejmowane w skontrolowanych samorządach okazały się niewystarczające do spełnienia wszystkich minimalnych ustawowych wymagań w zakresie zapewniania dostępności. Żadna ze zbadanych stron internetowych nie spełniała wszystkich wymaganych kryteriów dostępności cyfrowej, a w ponad 87% urzędów wykryto istotne bariery architektoniczne oraz informacyjno-komunikacyjne. Brakowało m.in. informacji o rozkładzie pomieszczeń w budynku w formie wizualnej i dotykowej lub głosowej, urządzeń wspomagających słyszenie, odpowiednich procedur ewakuacji, parkingów i toalet dla osób z niepełnosprawnościami.
Samorządy świadczą szeroki zakres usług na rzecz lokalnych społeczności, dlatego priorytetem staje się ich realizacja zgodnie z wymogami dostępności. Kontrola NIK, która objęła okres od 1 stycznia 2019 r. do 20 sierpnia 2025 r., miała na celu przede wszystkim zweryfikowanie: powoływania koordynatorów ds. dostępności wraz z zakresem ich zadań, opracowywania i wdrażania planów działań na rzecz poprawy zapewniania dostępności, a także wprowadzania zapisów dotyczących dostępności w dokumentach strategicznych oraz w treści zawieranych umów. Ponadto ocenie poddano sporządzanie raportów o stanie zapewniania dostępności i deklaracji dostępności cyfrowej oraz realne działania podjęte w obszarze architektonicznym, cyfrowym i komunikacyjnym. Skontrolowano 16 jednostek (po dwa urzędy gmin i dwa starostwa powiatowe z terenu województw: kujawsko-pomorskiego, zachodniopomorskiego, podkarpackiego i opolskiego).
W ponad 87% jednostek stwierdzono przypadki niespełniania minimalnych warunków dostępności architektonicznej
Niezgodność z wymogami ustawy o zapewnianiu dostępności osobom ze szczególnymi potrzebami stwierdzono w 14 z 16 jednostek. Aż 17 z 21 zbadanych budynków (tj. ponad 80%) nie spełniało co najmniej dwóch z pięciu warunków dostępności w tym zakresie.
W trzynastu urzędach budynki nie były w pełni przystosowane dla osób z niepełnosprawnościami, co objęło aż 15 z 21 skontrolowanych obiektów (część skontrolowanych urzędów ma po kilka budynków). W miejscach tych brakowało odpowiednich podjazdów, wind czy innych rozwiązań technicznych, które pozwoliłyby bez problemu dotrzeć do każdego pokoju. Problemy z poruszaniem się po jednym poziomie wynikały głównie ze zbyt wysokich progów w drzwiach zewnętrznych, przekraczających dopuszczalne dwa centymetry oraz z niepotrzebnych progów w drzwiach wewnętrznych. Dodatkowo w niektórych miejscach brakowało oznaczeń ostrzegających o zmianie poziomu podłogi, a schody były jedyną drogą dotarcia na miejsce. Z kolei trudności z przemieszczaniem się i dostępem do różnych stref wynikały ze zbyt wąskich korytarzy i przejść, przez co osoby na wózkach inwalidzkich nie miały miejsca na manewry. Drzwi wejściowe oraz te prowadzące do gabinetów również okazały się za wąskie. Utrudnienia były też wynikiem źle ustawionych elementów wyposażenia i małej architektury, które skutecznie blokowały dostęp do tablic ogłoszeń czy dzwonków przyzywających pomoc.
W ośmiu jednostkach nie zapewniono informacji na temat rozkładu pomieszczeń w budynku, co najmniej w sposób wizualny i dotykowy lub głosowy, co dotyczyło łącznie 11 z 21 zbadanych budynków.
Z kolei w dziewięciu jednostkach nie zadbano o to, by osoby ze szczególnymi potrzebami mogły się bezpiecznie ewakuować lub zostać uratowane. Problem ten dotyczył łącznie 12 z 21 skontrolowanych budynków. Nie wprowadzono odpowiednich procedur, w budynkach brakowało specjalnego sprzętu (takiego jak krzesła czy maty ewakuacyjne) lub bezpiecznych miejsc oczekiwania na pomoc, a pracownicy wyznaczeni do ewakuacji lub ratowania osób z niepełnosprawnościami nie zostali przeszkoleni.
Żadna ze sprawdzonych stron internetowych nie była dostosowana w wymaganym zakresie do potrzeb osób z niepełnosprawnościami
Kontrolerzy sprawdzili 34 strony internetowe należące do 16 kontrolowanych instytucji w oparciu o 26 ustawowych kryteriów dostępności cyfrowej. Okazało się, że żadna ze stron nie spełniała wszystkich tych kryteriów. Ponad połowa badanych stron, czyli 19 z nich, nie spełniała dwóch lub trzech takich wymogów. Dziesięć witryn miało problem z czterema do sześciu kryteriów, a cztery strony pomijały od 7 do 11 zasad. Jedna strona internetowa nie spełniała tylko jednego wymagania.
Niezgodność z wymogami ustawy o dostępności cyfrowej wynikała z kilku powodów. Na 24 stronach prowadzonych przez 13 jednostek pojawiły się elementy graficzne bez narzędzi asystujących, dlatego specjalne programy dla osób niewidomych nie mogły ich odczytać. Na 10 stronach brakowało opisów dźwiękowych lub tekstowych do zamieszczonych nagrań multimedialnych, a na kolejnych dziesięciu zawartość przestawała być widoczna po znacznym powiększeniu ekranu. Dodatkowo 4 strony przekazywały ważne informacje wyłącznie za pomocą kolorów lub elementu odnoszącego się do kolorów, co jest dużą przeszkodą na przykład dla osób, które słabiej je rozróżniają.
W badanym okresie instytucje publiczne miały obowiązek nie tylko dbać o podstawową dostępność, ale też aktywnie likwidować wszelkie przeszkody dla osób z niepełnosprawnościami i dbać o to, aby nie pojawiały się nowe. Niestety, w ponad połowie z nich, bo aż w 9 na 16 kontrolowanych jednostek, nie podjęto rzetelnych działań w tym zakresie.
W czterech jednostkach przy budynkach w ogóle nie wyznaczono parkingów dla osób z niepełnosprawnościami, zrobiono ich za mało albo były za ciasne. W siedmiu budynkach problemem okazał się brak przynajmniej jednej ogólnodostępnej toalety przystosowanej do potrzeb osób z niepełnosprawnościami. Z kolei szklane drzwi wewnętrzne w sześciu budynkach nie zostały oznaczone kontrastowymi, dobrze widocznymi naklejkami dla osób słabowidzących. Dodatkowo osoby na wózkach inwalidzkich nie mogły wygodnie załatwić swoich spraw w dwóch budynkach, ponieważ lady w punktach obsługi były zamontowane za wysoko.
Kategoria: Dostępność Plus
W stronę świata bez barier. IV Targi „Innowacje w dostępności” przyciągnęły setki odwiedzających
Testowaliśmy we Wrocławiu m.in. hulajnogi pokonujące krawężniki, narzędzia komunikacji dla osób niemówiących, a także symulatory starości czy drżenia rąk przy chorobie Parkinsona. Niemal 50 wystawców, setki odwiedzających i wiele nowatorskich rozwiązań wspierających codzienne funkcjonowanie osób ze szczególnymi potrzebami – tak wyglądały IV Targi „Innowacje w dostępności”. Potwierdziły, że nowoczesne technologie mogą realnie zmieniać jakość życia osób ze szczególnymi potrzebami.
Wrocławski Park Technologiczny od lat angażuje się nie tylko w rozwój innowacji i przedsiębiorczości, ale także w działania z obszaru społecznej odpowiedzialności biznesu. To właśnie tu działa Integracyjny Inkubator Przedsiębiorczości Skrzynia (upamiętniający swą nazwą Bartłomieja Skrzyńskiego), który wspiera podejmowanie aktywności zawodowej przez osoby z niepełnosprawnościami oraz zachęca firmy do ich zatrudniania.
– Targi Innowacje w dostępności pokazują, że technologia może odpowiadać na realne potrzeby ludzi i pomagać w codziennym życiu. Jako Wrocławski Park Technologiczny pokazujemy, że nowoczesny biznes powinien odpowiadać na aktualne wyzwania społeczne. Targi łączą technologie, odpowiedzialność i współpracę różnych środowisk – firm, instytucji, organizacji i mieszkańców – mówi Paweł Korzeniowski, Wiceprezes Wrocławskiego Parku Technologicznego.
Tegoroczna edycja targów zgromadziła 48 wystawców – firm prywatnych, instytucji publicznych, organizacji społecznych i innych podmiotów, które prezentowały m.in. narzędzia wspierające niezależność i komfort osób ze szczególnymi potrzebami, w tym rozwiązania dla osób z dysfunkcją wzroku, słuchu i narządu ruchu, a także sprzęt medyczny i rehabilitacyjny.
Niezależność, komfort, lepsza jakość życia – już 12 czerwca IV Targi Innowacje w dostępności
Hulajnogi pokonujące krawężniki, samochody i rowery dla osób z niepełnosprawnościami, systemy wirtualnej rzeczywistości wspierające psychikę podopiecznych czy narzędzia komunikacji dla osób niemówiących – to i wiele innych wynalazków do zobaczenia we Wrocławiu 12 czerwca we Wrocławskim Parku Technologicznym!
Jakie nowoczesne rozwiązania mogą być rewolucyjne dla osób ze szczególnymi potrzebami, w tym z niepełnosprawnością – o tym będzie można się przekonać podczas czwartej już edycji Targów Innowacje w dostępności. 12 czerwca we Wrocławskim Parku Technologicznym biznes, nowe technologie, uczelnie wyższe, instytucje publiczne i organizacje społeczne zjednoczą się wokół wspólnego celu – tworzenia narzędzi i usług dostępnych dla wszystkich.
Uczestnicy IV Targów Innowacje w dostępności będą mogli zobaczyć i przetestować m.in. wspomniane już: hulajnogi pokonujące krawężniki, samochody i rowery dla osób z niepełnosprawnościami, systemy wirtualnej rzeczywistości wspierające psychikę podopiecznych czy narzędzia komunikacji dla osób niemówiących. Kilkudziesięciu wystawców zaprezentuje narzędzia wspierające niezależność i komfort osób ze szczególnymi potrzebami, w tym rozwiązania dla osób z dysfunkcją wzroku, słuchu i narządu ruchu, a także sprzęt medyczny i rehabilitacyjny.
Targi to wyjątkowa okazja, by przekonać się, jak innowacje działają w praktyce i jakie możliwości oferują dziś rynek oraz instytucje wspierające.
– Chcemy, aby te targi były miejscem spotkania, rozmowy i doświadczania dostępności w praktyce. Podczas wydarzenia pokażemy konkretne rozwiązania, sprzęt, technologie i pomysły, które mogą wspierać osoby ze szczególnymi potrzebami w codziennym funkcjonowaniu. To wydarzenie dla mieszkańców, rodzin, szkół, uczelni wyższych, instytucji i wszystkich, którzy chcą zobaczyć, jak innowacje mogą polepszyć komfort życia – mówi Małgorzata Dynowska, Pełnomocnik Zarządu Wrocławskiego Parku Technologicznego ds. Integracji.
Wydarzenie dla każdego
Targi Innowacje w dostępności to spotkanie nie tylko dla tych, którzy na co dzień korzystają z technologii wspierających niezależność – osób z niepełnosprawnościami czy osób starszych, ich opiekunów i rodzin, ale również do wszystkich, którzy interesują się tematyką dostępności i te innowacyjne rozwiązania tworzą i wdrażają.
Wydarzenie będzie także okazją do pogłębienia swojej wiedzy o różnego rodzaju niepełnosprawnościach – na stoisku Biura Wrocław Bez Barier Urzędu Miejskiego będzie można doświadczyć, jak funkcjonują osoby z dysfunkcją wzroku, słuchu czy narządu ruchu. W zrozumieniu, jak ważna jest dostępność, pomoże m.in. możliwość wypróbowania na sobie symulatora starości, rękawicy symulującej drżenie rąk przy Parkinsonie czy gogli pokazujących różne ograniczenia widzenia.
Uczestnicy targów będą mogli skorzystać z praktycznych porad Fundacji Moc Pomocy dla osób po wypadkach i chorobach, a także zobaczyć i zakupić ceramikę oraz produkty ZAZ Celestyn tworzone w ramach aktywizacji zawodowej osób z niepełnosprawnościami.
Udział w wydarzeniu jest bezpłatny – organizatorzy proszą jednak o wypełnienie krótkiego formularza rejestracyjnego dostępnego online: https://www.technologpark.pl/innowacjewdostepnosci/.
Dostępność ma znaczenie!
Samorządowcy, przedstawiciele instytucji pomocy społecznej, eksperci i praktycy spotkali się podczas dwóch kolejnych konferencji Forum DostępON, które Mazowieckie Centrum Polityki Społecznej zorganizowało w Ciechanowie i Radomiu. Wydarzenia pokazały, że dostępność to nie tylko przepisy i rozwiązania techniczne, ale przede wszystkim sposób myślenia – oparty na empatii, zrozumieniu i szacunku dla potrzeb każdego człowieka.
Forum DostępON to inicjatywa Mazowieckiego Centrum Polityki Społecznej skierowana do przedstawicieli mazowieckich samorządów lokalnych, a przede wszystkim jednostek pomocy i integracji społecznej z gmin i powiatów. Tegoroczne konferencje odbyły się 18 maja w Ciechanowie oraz 25 maja w Radomiu, kontynuując ideę zapoczątkowaną podczas ubiegłorocznej edycji w Warszawie.
Ruszają prace nad nowym programem rządowym na rzecz poprawy dostępności
Nowy program ma ułatwić osobom ze szczególnymi potrzebami, w tym seniorom czy osobom z niepełnosprawnościami, samodzielne życie oraz swobodne korzystanie z przestrzeni, miejsc, budynków i usług. W szczególności tych publicznych.
W Warszawie odbyło się spotkanie dot. prac nad nowym programem rządowym na rzecz poprawy dostępności. Uczestniczyli w nim przedstawiciele administracji rządowej.
Kraków rozwija system wsparcia dla osób z niepełnosprawnościami i ich rodzin
Kraków konsekwentnie inwestuje w działania wspierające osoby z niepełnosprawnościami oraz ich bliskich. Na ten cel przeznaczane są setki milionów złotych, które trafiają m.in. na transport specjalistyczny, centra wsparcia, zajęcia dla dzieci, projekty integracyjne i aktywizację zawodową. Z miejskich programów korzystają tysiące mieszkańców, a pomoc obejmuje zarówno rozwój infrastruktury, jak i opiekę, rehabilitację, edukację oraz aktywność społeczną.
Miasto systematycznie poszerza ofertę wsparcia, dbając także o dostępność usług publicznych. Budynki Urzędu Miasta Krakowa są stopniowo dostosowywane do potrzeb osób z różnymi ograniczeniami. Likwidowane są bariery architektoniczne, montowane windy i podjazdy, a także wprowadzane oznaczenia ułatwiające orientację osobom niewidomym i słabowidzącym. W wielu miejscach działają pętle indukcyjne dla osób niedosłyszących.
Mieszkańcy mogą skorzystać z pomocy tłumacza polskiego języka migowego – zarówno na miejscu, jak i zdalnie. Równolegle rozwijane są usługi cyfrowe, dzięki którym coraz więcej spraw można załatwić online. Strony internetowe miasta są dostosowywane do standardów dostępności, co pozwala na wygodne korzystanie z nich także osobom korzystającym z czytników ekranu.
Wprowadzane są również rozwiązania organizacyjne ułatwiające kontakt z urzędem, takie jak możliwość wcześniejszego umawiania wizyt, wsparcie przeszkolonych pracowników czy materiały informacyjne przygotowane w przystępnej formie. Wszystko to ma zapewnić równy dostęp do usług publicznych i stworzyć bardziej przyjazną administrację.
System wsparcia obejmuje osoby w każdym wieku. Jednym z jego filarów jest transport specjalistyczny „od drzwi do drzwi”. W 2025 roku skorzystało z niego ponad 71 tysięcy osób, a koszt realizacji przekroczył 4,2 mln zł. Miasto finansuje także dowóz do środowiskowych domów samopomocy – miesięcznie korzysta z niego około 140 osób.
Duże znaczenie ma również wsparcie dla opiekunów osób niesamodzielnych. W ramach opieki wytchnieniowej i odciążeniowej w 2025 roku całodobową pomocą objęto 330 osób, a dodatkowo dostępna jest opieka dzienna w miejscu zamieszkania. Projekt „Wspornik – Punkt Wsparcia Opiekunów” oferuje nie tylko chwilowe odciążenie, ale też dostęp do specjalistów – lekarzy, psychologów i pielęgniarek. Skorzystało z niego kilkaset osób.
Miasto prowadzi także Świetlicę Interwencyjno-Wytchnieniową dla dzieci i młodzieży ze sprzężonymi niepełnosprawnościami, z której co miesiąc korzysta około 60 osób. Szczególne wsparcie kierowane jest do rodzin wychowujących dzieci z niepełnosprawnościami. Program „Kraków dla Rodziny N” zapewnia dostęp do ulg i wydarzeń społecznych. W 2025 roku wydano około 6200 nowych kart, a liczba aktywnych przekroczyła 37 tysięcy.
Kraków rozwija również wyspecjalizowane ośrodki wsparcia, w tym kluby dla dzieci i młodzieży z niepełnosprawnością wzroku oraz z wadami słuchu i mowy. Oferują one kompleksową pomoc – od rehabilitacji i edukacji po integrację społeczną, sport i turystykę. Działa także Centrum Wsparcia dla Rodziców dzieci ze sprzężonymi niepełnosprawnościami.
Duży nacisk kładziony jest na organizację wypoczynku. W ubiegłym roku z półkolonii skorzystało blisko 500 dzieci, a dodatkowo ponad 2,5 tysiąca młodych mieszkańców wzięło udział w letnich wyjazdach.
Skala działań i liczba beneficjentów pokazują, że miasto buduje kompleksowy system pomocy, który obejmuje nie tylko osoby z niepełnosprawnościami, ale także ich rodziny i opiekunów. To konsekwentnie realizowana polityka oparta na dostępności i włączaniu społecznym.
Dlaczego trudno było sprawdzić, czy hotel jest naprawdę dostępny? Wrocław porządkuje turystykę bez barier
We Wrocławiu od lat mówi się o turystyce dostępnej, ale w praktyce osoby z niepełnosprawnościami często napotykały podstawowy problem – brak rzetelnej i porównywalnej informacji. Nowy Model Standardów Turystyki Dostępnej ma to zmienić – zarówno po stronie obiektów, jak i całego miejskiego systemu informacji.
Wrocław: Większa dostępność Centrów Obsługi Mieszkańca
W Centrach Obsługi Mieszkańca pojawiły się w ostatnim czasie nowe udogodnienia m.in. dla osób słabowidzących i niewidomych – folie powiększające i specjalne ramki ułatwiające złożenie podpisu w odpowiednim miejscu. To tylko jedna z wielu inicjatyw zwiększających dostępność wrocławskich COM-ów, w których skorzystać można m.in. z pętli indukcyjnych, ścieżek naprowadzających czy możliwości połączenia się z tłumaczem polskiego języka migowego.
Komunikacja miejska w Suwałkach bardziej dostępna dla osób niewidomych i słabowidzących
Miasto Suwałki wprowadziło ważne udogodnienie dla pasażerów niewidomych i słabowidzących korzystających z komunikacji miejskiej. Wszystkie elektroniczne tablice dynamicznej informacji pasażerskiej na przystankach zostały zmodernizowane i wyposażone w moduł umożliwiający odczyt głosowy wyświetlanych komunikatów. Dzięki temu osoby z dysfunkcją wzroku mogą samodzielnie uzyskać informacje o nadjeżdżających autobusach, bez konieczności korzystania z pomocy innych osób.
Głosowy przekaz informacji uruchamiany jest w prosty sposób, za pomocą przycisku znajdującego się przy tablicy lub specjalnego pilota. System odczytuje m.in. numery linii oraz rzeczywiste czasy odjazdów, co znacząco poprawia komfort i bezpieczeństwo podróży.
Pilot umożliwiający obsługę tablic można otrzymać bezpłatnie. Wydawany jest przez Polski Związek Niewidomych Okręg Podlaski, Koło Terenowe w Suwałkach przy ul. gen. K. Pułaskiego 26A, a także przez Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej w Suwałkach Sp. z o.o. przy ul. Sejneńskiej 82. W sprawie pilota można również kontaktować się mailowo pod adresem zkm@pgk.suwalki.pl. Wprowadzone rozwiązanie to kolejny krok w stronę bardziej dostępnej i przyjaznej komunikacji miejskiej w Suwałkach.
Dostępność bez ciągłości? Organizacje i RPO alarmują w sprawie polityki państwa
Organizacje reprezentujące osoby z niepełnosprawnościami zwróciły się do Rzecznika Praw Obywatelskich z poważnymi zastrzeżeniami dotyczącymi kierunku polityki państwa w obszarze dostępności. Wskazały przede wszystkim na zakończenie Programu „Dostępność Plus” oraz brak decyzji o jego kontynuacji lub uruchomieniu nowej, równoważnej inicjatywy. Ich niepokój budzi także fakt, że kwestie niepełnosprawności nie zostały w wystarczającym stopniu uwzględnione w projekcie Strategii Rozwoju Polski do 2035 roku.
W odpowiedzi na te sygnały Zastępca Rzecznika Praw Obywatelskich Adam Krzywoń wystąpił do podsekretarz stanu w Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej Moniki Sikory. Zwrócił uwagę nie tylko na brak decyzji dotyczących dalszych losów „Dostępności Plus”, ale także na niespójność pomiędzy kluczowymi dokumentami strategicznymi państwa. Chodzi m.in. o Strategię na Rzecz Osób Niepełnosprawnych na lata 2021–2030, Strategię Rozwoju Polski do 2035 r., strategię rozwoju usług społecznych, Krajowy Program Działań na rzecz Równego Traktowania oraz dokumenty dotyczące polityki zdrowotnej. Zdaniem organizacji społecznych brak wzajemnego powiązania tych dokumentów utrudnia skuteczną realizację praw osób z niepełnosprawnościami, wynikających z Konwencji ONZ.
Na problem barier w dostępie do przestrzeni i usług publicznych zwrócił również uwagę Komitet ONZ ds. Praw Osób z Niepełnosprawnościami. W swoich uwagach końcowych dla Polski wskazał on m.in. na utrudnienia w dostępie do budynków, transportu, informacji i komunikacji. Komitet zalecił podjęcie systemowych działań na rzecz pełnej dostępności, w tym wprowadzenie zasad projektowania uniwersalnego do prawa zamówień publicznych.
W tym kontekście szczególne znaczenie miał program „Dostępność Plus”, który stanowił kompleksową i długofalową strategię obejmującą wiele obszarów życia społecznego i gospodarczego. Jego celem było zwiększanie dostępności dzięki połączeniu środków krajowych, funduszy europejskich, mechanizmów zagranicznych oraz kapitału prywatnego. Ważnym elementem programu były preferencyjne pożyczki udzielane przez Bank Gospodarstwa Krajowego, z możliwością częściowego umorzenia kapitału, co realnie zachęcało do inwestycji w dostępność.
RPO podkreśla również, że skuteczne wdrażanie ustawy o dostępności niektórych produktów i usług wymaga utrzymania mechanizmów promujących projektowanie uniwersalne. Choć nowe przepisy nakładają obowiązki na istotną część sektora prywatnego, wyłączenie mikroprzedsiębiorców sprawia, że znaczna część rynku pozostaje poza tymi standardami, co ogranicza powszechność dostępnych rozwiązań.
Zdaniem Rzecznika Praw Obywatelskich dostępność powinna być traktowana jako trwały i strategiczny element polityki państwa, zgodny z art. 9 Konwencji ONZ. Dotychczas taką rolę w dużej mierze pełnił program „Dostępność Plus”. Dlatego brak jego kontynuacji, a także marginalne potraktowanie kwestii niepełnosprawności w projekcie Strategii Rozwoju Polski do 2035 roku, budzą uzasadniony niepokój.
Adam Krzywoń podkreśla, że trwające prace nad ostatecznym kształtem Strategii to moment, w którym możliwe jest wprowadzenie niezbędnych korekt. Wyraził nadzieję, że dokument ten zostanie dopracowany w sposób zapewniający osobom z niepełnosprawnościami realną możliwość korzystania z przysługujących im praw, zgodnie ze standardami międzynarodowymi. Zwrócił się także o analizę zgłoszonych problemów oraz jasne stanowisko w sprawie przyszłości programu „Dostępność Plus” i miejsca zagadnień niepełnosprawności w długofalowej polityce rozwojowej państwa.