Nowy program ma ułatwić osobom ze szczególnymi potrzebami, w tym seniorom czy osobom z niepełnosprawnościami, samodzielne życie oraz swobodne korzystanie z przestrzeni, miejsc, budynków i usług. W szczególności tych publicznych.
W Warszawie odbyło się spotkanie dot. prac nad nowym programem rządowym na rzecz poprawy dostępności. Uczestniczyli w nim przedstawiciele administracji rządowej. Czytaj dalej →

Kraków konsekwentnie inwestuje w działania wspierające osoby z niepełnosprawnościami oraz ich bliskich. Na ten cel przeznaczane są setki milionów złotych, które trafiają m.in. na transport specjalistyczny, centra wsparcia, zajęcia dla dzieci, projekty integracyjne i aktywizację zawodową. Z miejskich programów korzystają tysiące mieszkańców, a pomoc obejmuje zarówno rozwój infrastruktury, jak i opiekę, rehabilitację, edukację oraz aktywność społeczną.
Miasto systematycznie poszerza ofertę wsparcia, dbając także o dostępność usług publicznych. Budynki Urzędu Miasta Krakowa są stopniowo dostosowywane do potrzeb osób z różnymi ograniczeniami. Likwidowane są bariery architektoniczne, montowane windy i podjazdy, a także wprowadzane oznaczenia ułatwiające orientację osobom niewidomym i słabowidzącym. W wielu miejscach działają pętle indukcyjne dla osób niedosłyszących.
Mieszkańcy mogą skorzystać z pomocy tłumacza polskiego języka migowego – zarówno na miejscu, jak i zdalnie. Równolegle rozwijane są usługi cyfrowe, dzięki którym coraz więcej spraw można załatwić online. Strony internetowe miasta są dostosowywane do standardów dostępności, co pozwala na wygodne korzystanie z nich także osobom korzystającym z czytników ekranu.
Wprowadzane są również rozwiązania organizacyjne ułatwiające kontakt z urzędem, takie jak możliwość wcześniejszego umawiania wizyt, wsparcie przeszkolonych pracowników czy materiały informacyjne przygotowane w przystępnej formie. Wszystko to ma zapewnić równy dostęp do usług publicznych i stworzyć bardziej przyjazną administrację.
System wsparcia obejmuje osoby w każdym wieku. Jednym z jego filarów jest transport specjalistyczny „od drzwi do drzwi”. W 2025 roku skorzystało z niego ponad 71 tysięcy osób, a koszt realizacji przekroczył 4,2 mln zł. Miasto finansuje także dowóz do środowiskowych domów samopomocy – miesięcznie korzysta z niego około 140 osób.
Duże znaczenie ma również wsparcie dla opiekunów osób niesamodzielnych. W ramach opieki wytchnieniowej i odciążeniowej w 2025 roku całodobową pomocą objęto 330 osób, a dodatkowo dostępna jest opieka dzienna w miejscu zamieszkania. Projekt „Wspornik – Punkt Wsparcia Opiekunów” oferuje nie tylko chwilowe odciążenie, ale też dostęp do specjalistów – lekarzy, psychologów i pielęgniarek. Skorzystało z niego kilkaset osób.
Miasto prowadzi także Świetlicę Interwencyjno-Wytchnieniową dla dzieci i młodzieży ze sprzężonymi niepełnosprawnościami, z której co miesiąc korzysta około 60 osób. Szczególne wsparcie kierowane jest do rodzin wychowujących dzieci z niepełnosprawnościami. Program „Kraków dla Rodziny N” zapewnia dostęp do ulg i wydarzeń społecznych. W 2025 roku wydano około 6200 nowych kart, a liczba aktywnych przekroczyła 37 tysięcy.
Kraków rozwija również wyspecjalizowane ośrodki wsparcia, w tym kluby dla dzieci i młodzieży z niepełnosprawnością wzroku oraz z wadami słuchu i mowy. Oferują one kompleksową pomoc – od rehabilitacji i edukacji po integrację społeczną, sport i turystykę. Działa także Centrum Wsparcia dla Rodziców dzieci ze sprzężonymi niepełnosprawnościami.
Duży nacisk kładziony jest na organizację wypoczynku. W ubiegłym roku z półkolonii skorzystało blisko 500 dzieci, a dodatkowo ponad 2,5 tysiąca młodych mieszkańców wzięło udział w letnich wyjazdach.
Skala działań i liczba beneficjentów pokazują, że miasto buduje kompleksowy system pomocy, który obejmuje nie tylko osoby z niepełnosprawnościami, ale także ich rodziny i opiekunów. To konsekwentnie realizowana polityka oparta na dostępności i włączaniu społecznym. Czytaj dalej →

We Wrocławiu od lat mówi się o turystyce dostępnej, ale w praktyce osoby z niepełnosprawnościami często napotykały podstawowy problem – brak rzetelnej i porównywalnej informacji. Nowy Model Standardów Turystyki Dostępnej ma to zmienić – zarówno po stronie obiektów, jak i całego miejskiego systemu informacji. Czytaj dalej →

W Centrach Obsługi Mieszkańca pojawiły się w ostatnim czasie nowe udogodnienia m.in. dla osób słabowidzących i niewidomych – folie powiększające i specjalne ramki ułatwiające złożenie podpisu w odpowiednim miejscu. To tylko jedna z wielu inicjatyw zwiększających dostępność wrocławskich COM-ów, w których skorzystać można m.in. z pętli indukcyjnych, ścieżek naprowadzających czy możliwości połączenia się z tłumaczem polskiego języka migowego. Czytaj dalej →

Miasto Suwałki wprowadziło ważne udogodnienie dla pasażerów niewidomych i słabowidzących korzystających z komunikacji miejskiej. Wszystkie elektroniczne tablice dynamicznej informacji pasażerskiej na przystankach zostały zmodernizowane i wyposażone w moduł umożliwiający odczyt głosowy wyświetlanych komunikatów. Dzięki temu osoby z dysfunkcją wzroku mogą samodzielnie uzyskać informacje o nadjeżdżających autobusach, bez konieczności korzystania z pomocy innych osób.
Głosowy przekaz informacji uruchamiany jest w prosty sposób, za pomocą przycisku znajdującego się przy tablicy lub specjalnego pilota. System odczytuje m.in. numery linii oraz rzeczywiste czasy odjazdów, co znacząco poprawia komfort i bezpieczeństwo podróży.
Pilot umożliwiający obsługę tablic można otrzymać bezpłatnie. Wydawany jest przez Polski Związek Niewidomych Okręg Podlaski, Koło Terenowe w Suwałkach przy ul. gen. K. Pułaskiego 26A, a także przez Przedsiębiorstwo Gospodarki Komunalnej w Suwałkach Sp. z o.o. przy ul. Sejneńskiej 82. W sprawie pilota można również kontaktować się mailowo pod adresem zkm@pgk.suwalki.pl. Wprowadzone rozwiązanie to kolejny krok w stronę bardziej dostępnej i przyjaznej komunikacji miejskiej w Suwałkach. Czytaj dalej →

Organizacje reprezentujące osoby z niepełnosprawnościami zwróciły się do Rzecznika Praw Obywatelskich z poważnymi zastrzeżeniami dotyczącymi kierunku polityki państwa w obszarze dostępności. Wskazały przede wszystkim na zakończenie Programu „Dostępność Plus” oraz brak decyzji o jego kontynuacji lub uruchomieniu nowej, równoważnej inicjatywy. Ich niepokój budzi także fakt, że kwestie niepełnosprawności nie zostały w wystarczającym stopniu uwzględnione w projekcie Strategii Rozwoju Polski do 2035 roku.
W odpowiedzi na te sygnały Zastępca Rzecznika Praw Obywatelskich Adam Krzywoń wystąpił do podsekretarz stanu w Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej Moniki Sikory. Zwrócił uwagę nie tylko na brak decyzji dotyczących dalszych losów „Dostępności Plus”, ale także na niespójność pomiędzy kluczowymi dokumentami strategicznymi państwa. Chodzi m.in. o Strategię na Rzecz Osób Niepełnosprawnych na lata 2021–2030, Strategię Rozwoju Polski do 2035 r., strategię rozwoju usług społecznych, Krajowy Program Działań na rzecz Równego Traktowania oraz dokumenty dotyczące polityki zdrowotnej. Zdaniem organizacji społecznych brak wzajemnego powiązania tych dokumentów utrudnia skuteczną realizację praw osób z niepełnosprawnościami, wynikających z Konwencji ONZ.
Na problem barier w dostępie do przestrzeni i usług publicznych zwrócił również uwagę Komitet ONZ ds. Praw Osób z Niepełnosprawnościami. W swoich uwagach końcowych dla Polski wskazał on m.in. na utrudnienia w dostępie do budynków, transportu, informacji i komunikacji. Komitet zalecił podjęcie systemowych działań na rzecz pełnej dostępności, w tym wprowadzenie zasad projektowania uniwersalnego do prawa zamówień publicznych.
W tym kontekście szczególne znaczenie miał program „Dostępność Plus”, który stanowił kompleksową i długofalową strategię obejmującą wiele obszarów życia społecznego i gospodarczego. Jego celem było zwiększanie dostępności dzięki połączeniu środków krajowych, funduszy europejskich, mechanizmów zagranicznych oraz kapitału prywatnego. Ważnym elementem programu były preferencyjne pożyczki udzielane przez Bank Gospodarstwa Krajowego, z możliwością częściowego umorzenia kapitału, co realnie zachęcało do inwestycji w dostępność.
RPO podkreśla również, że skuteczne wdrażanie ustawy o dostępności niektórych produktów i usług wymaga utrzymania mechanizmów promujących projektowanie uniwersalne. Choć nowe przepisy nakładają obowiązki na istotną część sektora prywatnego, wyłączenie mikroprzedsiębiorców sprawia, że znaczna część rynku pozostaje poza tymi standardami, co ogranicza powszechność dostępnych rozwiązań.
Zdaniem Rzecznika Praw Obywatelskich dostępność powinna być traktowana jako trwały i strategiczny element polityki państwa, zgodny z art. 9 Konwencji ONZ. Dotychczas taką rolę w dużej mierze pełnił program „Dostępność Plus”. Dlatego brak jego kontynuacji, a także marginalne potraktowanie kwestii niepełnosprawności w projekcie Strategii Rozwoju Polski do 2035 roku, budzą uzasadniony niepokój.
Adam Krzywoń podkreśla, że trwające prace nad ostatecznym kształtem Strategii to moment, w którym możliwe jest wprowadzenie niezbędnych korekt. Wyraził nadzieję, że dokument ten zostanie dopracowany w sposób zapewniający osobom z niepełnosprawnościami realną możliwość korzystania z przysługujących im praw, zgodnie ze standardami międzynarodowymi. Zwrócił się także o analizę zgłoszonych problemów oraz jasne stanowisko w sprawie przyszłości programu „Dostępność Plus” i miejsca zagadnień niepełnosprawności w długofalowej polityce rozwojowej państwa. Czytaj dalej →

Jak zapewnić osobom ze szczególnymi potrzebami łatwy dostęp do zabytkowych obiektów – Generalny Konserwator Zabytków, dzięki projektowi dofinansowanemu z funduszy europejskich, przygotuje w tym zakresie wytyczne. Służba konserwatorska w całym kraju przejdzie zaś specjalne szkolenia.
Dostępność architektoniczna zabytków często wymaga specjalistycznych rozwiązań, które minimalizują ingerencję w oryginalną strukturę budynku. Dzięki zawartej dzisiaj umowie korzystanie z usług publicznych świadczonych w zabytkach stanie się łatwiejsze, bezpieczniejsze i bardziej dostępne dla ludzi. Dotyczy to takich instytucji jak szkoły, sądy, szpitale, urzędy publiczne i teatry, które mają swoje siedziby w obiektach historycznych.
– Dzięki zapoznaniu się ze standardami dostępności służby konserwatorskie w całej Polsce podniosą swoją wiedzę i kwalifikacje w tym zakresie. Projekt przyczyni się do zmniejszenia barier prawnych i proceduralnych, które utrudniają realizację inwestycji spełniających równocześnie standardy dostępności. Docelowo ułatwią one osobom ze szczególnymi potrzebami korzystanie z obiektów historycznych i ze świadczonych w nich usług – powiedziała wiceminister funduszy i polityki regionalnej Monika Sikora.
W Ministerstwie Funduszy i Polityki Regionalnej podpisano umowę na projekt „Dostępność i Dziedzictwo. Standardy dostępności w zabytkach”. Za jego realizację odpowiada Narodowy Instytut Dziedzictwa w partnerstwie z Ministerstwem Kultury i Dziedzictwa Narodowego, Państwowym Funduszem Rehabilitacji Osób Niepełnosprawnych i Fundacją Aktywnej Rehabilitacji „FAR”. Przedsięwzięcie, którego budżet wynosi ponad 10,4 mln zł, jest w całości sfinansowane z programu Fundusze Europejskie dla Rozwoju Społecznego 2021-2027 (FERS). Czytaj dalej →

Warszawa od wielu lat konsekwentnie dąży do stworzenia miasta, w którym każdy mieszkaniec może czuć się swobodnie i bezpiecznie. Dzięki zaangażowaniu wielu instytucji, organizacji oraz osób działających na rzecz dostępności stolica stała się krajową liderką w tym obszarze. Najlepszym potwierdzeniem tej drogi są wyniki pierwszej edycji konkursu „Warszawa Dostępna”, ogłoszone podczas uroczystej gali w Centrum Nauki Kopernik.
Podczas wydarzenia doceniono projekty i inicjatywy, które realnie wpływają na codzienne życie warszawiaków. Wiceprezydentka Aldona Machnowska-Góra podkreśliła, że budowanie miasta dostępnego jest wspólnym wysiłkiem, a Warszawa od lat wyznacza kierunek zmian. Zwróciła także uwagę na najnowszy dokument – Standardy Dostępności Wydarzeń – który uzupełnia obowiązujące już standardy architektoniczne i stanowi kolejny krok ku Warszawie bez barier.
W konkursie wyróżniono liczne projekty pokazujące, jak w praktyce można poprawiać jakość życia mieszkańców o różnych potrzebach. Wśród miejskich inicjatyw najwyżej oceniono projekt Warszawskiego ZOO, które przygotowało dostępny, edukacyjny i ekologiczny plac zabaw. Równorzędne wyróżnienia trafiły do Zarządu Dróg Miejskich za stworzenie dostępnej przestrzeni na Placu na Rozdrożu oraz do Warszawskiego Centrum Opieki Medycznej KOPERNIK za projekt wspierający komunikację osób niemówiących. Doceniono również działania Urzędu Dzielnicy Wawer oraz Biura Architektury i Planowania Przestrzennego związane z dostępnością usług i przestrzeni edukacyjnych.
W kategorii projektów realizowanych w stolicy wyróżnienia otrzymały Centrum Nauki Kopernik za wielozmysłowy program edukacyjny oraz Muzeum POLIN za inicjatywę przybliżającą historię dawnych sztetli w formie dostępnej dla wszystkich odbiorców. Z kolei wśród instytucji miejskich najwyższą nagrodą uhonorowano Dom Kultury „Świt” za stworzenie inkluzywnej przestrzeni kultury. Wyróżniono również placówki zdrowotne i instytucje kultury rozwijające dostępność swojej oferty – m.in. Zespół Zakładów Lecznictwa Otwartego Warszawa Białołęka–Targówek oraz Teatr Baj. W kategorii instytucji działających na rzecz dostępności w skali miasta nagrodę główną zdobyło Muzeum Fabryka Czekolady E. Wedel.
Ważną częścią gali było ogłoszenie Warszawskiego Koordynatora Dostępności Roku 2025. Tytuł ten przyznano Marcie Michnowskiej z Wolskiego Centrum Kultury – osobie, która na co dzień dba o wdrażanie standardów i wspiera procesy ułatwiające funkcjonowanie osób z różnymi potrzebami.
Rozstrzygnięcie konkursu zbiegło się z prezentacją Standardów Dostępności Wydarzeń, które od tej pory będą obowiązywały podczas wszystkich wydarzeń organizowanych przez Urząd m.st. Warszawy. Nowy dokument porządkuje dotychczasowe praktyki, wprowadzając jasne zasady dotyczące dostępności architektonicznej, cyfrowej oraz informacyjno-komunikacyjnej. Jest to przełomowy krok w stronę spójnego systemu, zapewniającego przewidywalność i wysoki standard organizacji wydarzeń publicznych.
Tematyka dostępności wydarzeń jest także głównym motywem tegorocznego Kongresu #City4All. Miasta Dostępne!, który trwa w dniach 25–26 listopada w Centrum Konferencyjnym CNK. Uczestnicy mają okazję wysłuchać prezentacji ekspertów, przedstawicieli organizacji społecznych oraz osób z niepełnosprawnościami, a także zapoznać się z najnowszymi badaniami i dobrymi praktykami z Warszawy i innych miast. Kongres stanowi dopełnienie zmian, które miasto wprowadza, by być jeszcze bardziej otwartym i dostosowanym do potrzeb wszystkich mieszkańców. Czytaj dalej →

Komisja Europejska ogłosiła pięć miast, które znalazły się w finale prestiżowego konkursu Access City Award 2026. O tytuł najbardziej dostępnego miasta w Europie powalczą: Piacenza (Włochy), Rennes (Francja), Salzburg (Austria), Valencia (Hiszpania) oraz Zaragoza (Hiszpania).
Finaliści tegorocznej edycji wyróżniają się konsekwentnym i długofalowym podejściem do poprawy dostępności przestrzeni miejskiej dla osób z niepełnosprawnościami. Obejmuje to m.in. działania w zakresie infrastruktury, transportu publicznego, dostępu do usług, a także technologii informacyjno-komunikacyjnych.
Komisarz do spraw Gotowości i Równości, Hadja Lahbib, podkreśliła, że konkurs co roku pokazuje imponujące zaangażowanie europejskich miast w tworzenie środowisk przyjaznych wszystkim mieszkańcom. – „To nie tylko okazja do docenienia postępów, ale także wezwanie do dalszego rozszerzania dostępności, tak aby każdy obywatel mógł w pełni uczestniczyć w życiu miejskim. Praca tych miast pokazuje, że to możliwe” – zaznaczyła.
Do 16. edycji konkursu zgłosiło się 51 miast, z czego 18 zostało wyłonionych przez jury krajowe. Spośród nich europejskie jury wybrało finałową piątkę. W odpowiedzi na aktualne wyzwania związane z dostępnością mieszkań, w tym roku pojawi się także specjalne wyróżnienie w kategorii „Dostępność w mieszkalnictwie”. Komisja może przyznać również dodatkowe wyróżnienia za wyjątkowe osiągnięcia w wybranych obszarach.
Laureaci Access City Award 2026 zostaną ogłoszeni 5 grudnia 2025 roku podczas konferencji z okazji Europejskiego Dnia Osób z Niepełnosprawnościami, organizowanej wspólnie przez Komisję Europejską oraz European Disability Forum. Wydarzenie rozpocznie się o godzinie 9:00 i będzie transmitowane na żywo – z tłumaczeniem na międzynarodowy język migowy, audiodeskrypcją oraz napisami w języku angielskim. Czytaj dalej →

Pierwsze Forum DostępON zorganizowane przez Mazowieckie Centrum Polityki Społecznej pokazało, że dostępność zaczyna się od świadomości. Podczas wydarzenia, które odbyło się w Warszawie, eksperci, praktycy i przedstawiciele instytucji publicznych dyskutowali o tym, jak tworzyć przestrzeń przyjazną każdemu – niezależnie od wieku, stanu zdrowia czy stopnia sprawności. W centrum rozmów znalazły się nie tylko rozwiązania architektoniczne i systemowe, ale przede wszystkim zmiana podejścia – bo, jak wielokrotnie podkreślano, „dostępność mamy w głowie”.
Forum DostępON to pierwsze spotkanie dla przedstawicieli mazowieckich samorządów lokalnych, a przede wszystkim reprezentantów jednostek pomocy i integracji społecznej z poszczególnych gmin i powiatów. Pierwsza edycja Forum DostępON skierowana była do partnerów MCPS w projektach unijnych dotyczących m.in. usług społecznych na rzecz seniorów i pieczy zastępczej. W spotkaniu udział wzięli również przedstawiciele innych instytucji.
Tegoroczne wydarzenie odbyło się 30 października w Warszawie (w siedzibie Państwowego Muzeum Etnograficznego). Wśród paneli nie zabrakło tematów dyskusji o tym, dlaczego usługi społeczne powinny być dostępne i jak wdrażać dostępność oraz gdzie szukać wsparcia. Czytaj dalej →