O świadczenie wspierające mogą ubiegać się osoby z niepełnosprawnościami, które ukończyły 18 lat. W roku 2025 r. do Wojewódzkiego Zespołu Orzekania o Niepełnosprawności miesięcznie trafiało ponad 2 tysiące nowych wniosków. Tylko w okresie od 1 stycznia do 30 listopada 2025 r. podkarpacki ZUS wypłacił już ponad 731 mln zł.
Ustawa o świadczeniu wspierającym weszła w życie 1 stycznia 2024 r. Wprowadziła ona nowe rozwiązania w systemie świadczeń dla osób z niepełnosprawnościami i ich opiekunów.
O świadczenie wspierające mogą ubiegać się osoby z niepełnosprawnościami, które ukończyły 18 lat. Przysługuje ono bez względu na dochody, a także niezależnie od innych otrzymywanych form wsparcia, jak np. „500+ dla osób niesamodzielnych”, czy renta socjalna.
Prawo do świadczenia wspierającego uzależnione jest od uzyskania przez osobę z niepełnosprawnością decyzji wydanej przez Wojewódzki Zespół do spraw Orzekania o Niepełnosprawności (WZON).
Kwota wypłacanego później przez ZUS świadczenia uzależniona jest od liczby punktów ustalonych w decyzji WZON i wynosi ona od 40 procent renty socjalnej (w przypadku ustalenia poziomu potrzeby wsparcia między 70 a 74 punktów) aż do 220 proc. renty socjalnej (ustalenie poziomu potrzeby wsparcia na poziomie od 95 do 100 punktów). Aktualnie kwota renty socjalnej wynosi 1878,91 zł brutto.
Dane dotyczące wypłaconego przez ZUS świadczenia
Z danych podkarpackiego ZUS wynika, że w okresie od 1 stycznia 2025 r. do 30 listopada 2025 r. Zakład wypłacił świadczenie wspierające w wysokości 731 853 799,70 zł, a uprawnionych do jego pobierania było 25 158 osób. Dla porównania w 2024 r. liczba uprawnionych do pobierania świadczenia osób wynosiła 9 126, a kwota wypłaconego mieszkańcom województwa podkarpackiego świadczenia przez ZUS wyniosła ponad 313 mln. zł (dokładnie 313 079 285,28 zł). Oznacza to, że od wejścia w życie przepisów o świadczeniu wspierającym (od 1 stycznia 2024 r. do 31 października 2025 r.) Zakład Ubezpieczeń Społecznych wypłacił mieszkańcom województwa podkarpackiego ponad miliard złotych! (1 044 933 084,98 zł).
Dane dotyczące wniosków o ustalenie poziomu potrzeby wsparcia
W województwie podkarpackim zainteresowanie świadczeniem jest bardzo duże. Od początku obowiązywania nowych przepisów do Wojewódzkiego Zespołu do spraw Orzekania o Niepełnosprawności złożonych zostało już ponad 71 tysięcy wniosków o wydanie decyzji ustalającej poziom potrzeby wsparcia w skali punktowej, z tego:
⦁ 44 539 wniosków w 2024 r.,
⦁ 26 585 wniosków w 2025 r.
Średnia miesięczna liczba składanych w 2025 r. wniosków wyniosła ponad 2 000.
W roku 2024 średnia miesięczna liczba wniosków wynosiła blisko 4 000, przy czym największe zainteresowanie obserwowano w początkowym okresie obowiązywania przepisów, tj. w I kwartale 2024 r., kiedy to złożono ponad 18 000 wniosków (6 000 wniosków miesięcznie).
Średnio, każdego miesiąca udaje się ocenić około 3 500 wnioskodawców, co skutkuje tym, że przy aktualnym wpływie 2 000 wniosków, z miesiąca na miesiąc skraca się czas oczekiwania na wydanie decyzji, który uległ wydłużeniu przede wszystkim w związku z bardzo dużym wpływem wniosków w 2024 r.
Dotychczas najwięcej wniosków złożonych zostało przez osoby legitymujące się znacznym stopniem niepełnosprawności (ok. 51 tys.), a najmniejszą grupę stanowią osoby z lekkim stopniem niepełnosprawności (ok. 1,5 tys.). Jeżeli chodzi natomiast o wiek wnioskodawców, to największe zainteresowanie uzyskaniem decyzji przez WZON występuje w grupie wiekowej od 71 do 90 lat.
Informacja dotycząca organizacji pracy Wojewódzkiego Zespołu
Wojewódzki Zespół do spraw Orzekania o Niepełnosprawności działa nie tylko w Rzeszowie w Podkarpackim Urzędzie Wojewódzkim. W celu usprawnienia realizacji zadań już 1 grudnia 2023 r., tj. na miesiąc przed wejściem w życie nowych przepisów, uruchomione zostały także oddziały zamiejscowe Wojewódzkiego Zespołu w delegaturach Urzędu w Krośnie, Przemyślu i Tarnobrzegu. W każdej z tych lokalizacji osoby zainteresowane mogą nie tylko pobrać lub złożyć niezbędne formularze związane z ustaleniem poziomu potrzeby wsparcia, czy uzyskać informację na temat toczącego się postępowania, ale również poddać się ocenie przez skład oceniający Wojewódzkiego Zespołu – na te potrzeby przygotowano odpowiednie gabinety.
W związku z bardzo dużym zainteresowaniem nowym instrumentem wsparcia uruchomiona została także specjalna infolinia do spraw ustalania poziomu potrzeby wsparcia.
Osoby, które z uwagi na swój stan zdrowia, nie są w stanie dotrzeć do jednego z czterech wyznaczonych na terenie województwa podkarpackiego miejsc (Rzeszów, Krosno, Przemyśl, Tarnobrzeg), oceniane są przez specjalistów w miejscu ich stałego pobytu. Takie posiedzenia w województwie Podkarpackim odbywają się również w godzinach popołudniowych oraz w każdą sobotę.
W województwie podkarpackim do oceny poziomu potrzeby wsparcia powołanych zostało 191 certyfikowanych specjalistów. Są wśród nich: fizjoterapeuci, psycholodzy, pedagodzy, pedagodzy specjalni, pracownicy socjalni, doradcy zawodowi, pielęgniarki lub pielęgniarze. Aktu powołania specjalisty dokonuje właściwy miejscowo wojewoda na wniosek przewodniczącego Wojewódzkiego Zespołu. Za przygotowanie specjalistów, w tym ich przeszkolenie i przeegzaminowanie odpowiada natomiast Pełnomocnik Rządu do spraw Osób Niepełnosprawnych.
W związku z realizacją nowego zadania, w roku bieżącym istotnie zwiększyła się również obsługa administracyjna Wojewódzkiego Zespołu z 20 osób w 2024 r. do 40 osób w 2025 r.
Dane dotyczące decyzji ustalających poziom potrzeby wsparcia
Od początku realizacji nowego zadania WZON wydał już ponad 65 tys. decyzji ustalających poziom potrzeby wsparcia dla mieszkańców województwa podkarpackiego i jest to drugi wynik pod względem liczby wydanych decyzji w kraju spośród wszystkich województw. Większą liczbą decyzji może pochwalić się jedynie województwo małopolskie (68 tys. decyzji). Na trzecim miejscu jest województwo mazowieckie z 51 tys. decyzji.
Źródło: Rzecznik Prasowy Wojewody Podkarpackiego