Samorządowcy, przedstawiciele instytucji pomocy społecznej, eksperci i praktycy spotkali się podczas dwóch kolejnych konferencji Forum DostępON, które Mazowieckie Centrum Polityki Społecznej zorganizowało w Ciechanowie i Radomiu. Wydarzenia pokazały, że dostępność to nie tylko przepisy i rozwiązania techniczne, ale przede wszystkim sposób myślenia – oparty na empatii, zrozumieniu i szacunku dla potrzeb każdego człowieka.
Forum DostępON to inicjatywa Mazowieckiego Centrum Polityki Społecznej skierowana do przedstawicieli mazowieckich samorządów lokalnych, a przede wszystkim jednostek pomocy i integracji społecznej z gmin i powiatów. Tegoroczne konferencje odbyły się 18 maja w Ciechanowie oraz 25 maja w Radomiu, kontynuując ideę zapoczątkowaną podczas ubiegłorocznej edycji w Warszawie.
– Celem Forum jest nie tylko przekazywanie wiedzy, ale także budowanie świadomości, uwrażliwianie na różnorodność i wspólne poszukiwanie rozwiązań, które zwiększą dostępność usług społecznych w całym regionie. Chcemy rozwijać tę inicjatywę również w kolejnych latach, organizując wydarzenia w różnych częściach Mazowsza i wzmacniając współpracę między instytucjami.
– podkreślił Aleksander Kornatowski, dyrektor Mazowieckiego Centrum Polityki Społecznej.
To szczególnie ważne na Mazowszu, gdzie – według danych ze spisu powszechnego – mieszka ponad 674 tys. osób z niepełnosprawnościami, a blisko milion mieszkańców to osoby po 65. roku życia.
Dostępność to nie tylko architektura
Podczas konferencji eksperci zwracali uwagę, że dostępność to znacznie szersze pojęcie niż likwidacja barier architektonicznych. To także dostępność komunikacyjna, cyfrowa i społeczna – czyli tworzenie przestrzeni, w której każdy może czuć się bezpiecznie, samodzielnie i godnie.
– Polska na przestrzeni ostatnich 20 lat zrobiła ogromny postęp. W wielu aspektach wyprzedzamy kraje zachodnie, bo mamy nowe, często rodzime i naprawdę dobre rozwiązania. Oczywiście zawsze jest coś do poprawy, ale kierunek zmian jest bardzo dobry
– dodał Bartosz Radomski, członek Rady Osób z Niepełnosprawnościami w Biurze Rzecznika Praw Obywatelskich.
O tym, że dostępność dotyczy wielu różnych potrzeb, mówił również Sebastian Grzywacz – aktywista i edukator znany jako „Odlotowy Niewidomy”.
– Dostępność to szeroki temat. Chodzi nie tylko o bariery architektoniczne, ale też o to, żebyśmy się nie bali niepełnosprawności, żebyśmy się z nią oswajali i rozmawiali o potrzebach ludzi. Bo osoby z niepełnosprawnościami mają takie same prawa jak każdy z nas
Wiedza, praktyka i doświadczenie
Forum DostępON to nie tylko prelekcje ekspertów, ale również warsztaty i Strefa Dostępności, w której uczestnicy mogli doświadczyć barier, z jakimi na co dzień mierzą się osoby ze szczególnymi potrzebami. Takie praktyczne doświadczenie – jak podkreślali uczestnicy – pozwala lepiej zrozumieć wyzwania i skuteczniej projektować dostępne usługi.
Jednym z kluczowych elementów konferencji były warsztaty prowadzone metodą Design Thinking, podczas których uczestnicy pracowali zespołowo nad projektowaniem rozwiązań zwiększających dostępność instytucji publicznych. W praktycznej formule analizowano potrzeby osób ze szczególnymi potrzebami, identyfikowano bariery architektoniczne i komunikacyjne, projektowano procedury wsparcia oraz tworzono prototypy usług poprawiających jakość obsługi. Warsztaty obejmowały kolejne etapy pracy – od empatyzacji i definiowania problemów, przez ideację i prototypowanie, aż po testowanie i ewaluację. Duże zainteresowanie uczestników pokazało, że praktyczna praca nad konkretnymi rozwiązaniami jest jednym z najbardziej wartościowych elementów Forum.
Dużym zainteresowaniem cieszyła się również „Strefa Dostępności” – edukacyjno-doświadczalna przestrzeń, która pozwalała uczestnikom na własnej skórze doświadczyć ograniczeń, z jakimi mierzą się osoby ze szczególnymi potrzebami. Można było skorzystać m.in. z symulatorów ograniczeń wzroku i słuchu, symulatora starości, wózka dla osób z niepełnosprawnością ruchową oraz toru przeszkód pokazującego bariery architektoniczne. To właśnie praktyczny wymiar tej części wydarzenia sprawił, że „Strefa Dostępności” stała się jednym z najważniejszych i najbardziej angażujących elementów konferencji.
– Takie konferencje uzmysławiają nam, ile jeszcze pracy przed nami – w zakresie zrozumienia, akceptacji i dostosowania przestrzeni publicznej do potrzeb osób z niepełnosprawnościami. To bardzo potrzebna inicjatywa i czekamy na więcej
– powiedziała Ewa Kozuń z Miejskiego Ośrodka Pomocy Społecznej w Jedlni-Letnisku.
Podobnego zdania była Jolanta Michaliuk, dyrektor Domu Pomocy Społecznej w Wierzbicy, która zwracała uwagę na wartość spotkań z osobami dzielącymi się własnym doświadczeniem życia z niepełnosprawnością.
– To bardzo cenne doświadczenie, bo nawet pracując na co dzień z osobami z niepełnosprawnościami, wciąż możemy uczyć się i spojrzeć na pewne sprawy z innej perspektywy – podkreśliła.
Forum, które buduje sieć współpracy
Ubiegłoroczna inauguracja Forum DostępON pokazała, że wśród instytucji pomocy społecznej istnieje potrzeba stworzenia przestrzeni do wymiany doświadczeń i dobrych praktyk.
– Dostępność jest ważna dla wszystkich przestrzeni publicznych. Chodzi o równe szanse i równy dostęp – zarówno do usług, jak i do kultury czy informacji
– powiedziała Ewelina Aleksandrzak, koordynatorka ds. dostępności w Mazowieckim Centrum Sztuki Współczesnej „Elektrownia” w Radomiu.
Dwa kolejne Fora DostępON pokazały, że dostępność zaczyna się od świadomości, ale realna zmiana wymaga współpracy, wiedzy i konsekwentnego działania
– W tym roku Światowy Dzień Świadomości Dostępności wypadał 21 maja, stąd inicjatywa, by wokół tej daty zorganizować kolejne wydarzenia dla przedstawicieli jednostek integracji i pomocy społecznej. Wyposażamy „pomagaczy” w wiedzę oraz praktyczne rozwiązania, ale celem na najbliższe lata jest dotarcie ze spotkaniami do każdej części województwa i sukcesywne tworzenie sieci współpracy wokół tematu dostępności. Tak, by nie był to tylko obszar traktowany jako kolejny ustawowy obowiązek, ale odpowiedź na zrozumienie drugiego człowieka
– podkreśliła Hanna Maliszewska, koordynatorka do spraw dostępności w MCPS.
Temat i formuła znalazły ogromne zainteresowanie Mazowieckie Centrum Polityki Społecznej zapowiada, że to dopiero początek budowania sieci dostępności na Mazowszu – z myślą o tworzeniu rzeczywistości przyjaznej każdemu mieszkańcowi regionu.
Źródło: Biuro Prasowe MCPS